90 yıl önceki ilk Meclis'te yapılan siyasi anket!

 
Bu konu ile benzer olabilecek diğer forum sayfaları
 
 
 
 

90 yıl önceki ilk Meclis'te yapılan siyasi anket!

90 yıl önceki ilk Meclis'te yapılan siyasi anket!

"1924'teki yemine dönülsün"

ELİF KEY/ GAZETE HABERTÜRK


İlk Meclis'te 90 yıl önce yapılan anketin tek sorusu şuydu: "Milli  istiklal mücadelemizin verimli olması neye bağlıdır?" İşte o günlerde  verilen ilginç yanıtlar... Marmara Üniversitesi'nden konunun uzmanı Doç.  Ahmet Demirel'in anket analizi. Ve bugünkü Meclis'in misyonu...


Sene 1921. Milli Mücadele'nin en çetin dönemleri. Düşman tehdidinin  artmasıyla TBMM'nin Ankara'dan Kayseri'ye taşınmasına karar verilir.  Meclis'i taşımakla görevlendirilenlerden dönemin TBMM Evrak ve Tahrirat  Müdürü Necmettin Sahir Bey, Meclis evrakını Kayseri'ye taşıtmak için  kolları sıvar. Bu telaş sırasında Necmettin Bey kendi kendine tarihi bir  karar verir; Milli Mücadele'deki kararlılığın ilk vekillerin ağzından  vurgulanması için Meclis'te tek soruluk bir anket düzenler. Soru şudur:  "Milli istiklal mücadelemizin verimli olması neye bağlıdır?"


Necmettin  Bey, çekinceleri olan milletvekillerini ikna etmek için Milli Mücadele  kazanıldıktan sonra cevapları sır gibi saklayacağını ve günün birinde  tarihe emanet edeceğini söyler. Sözünü de tutar ve anketi ömür boyu özel  arşivinde saklar. 1992'de öldükten sonra, ailesi binlerce belge ve  bilgiden oluşan arşivini Tarih Vakfı'na bağışlar.


Çuvallardan anketin  belgeleri de çıkınca Prof. Mete Tunçay başkanlığında bir ekip anket  sonuçları üzerinde çalışır. Yücel Demirel sonuçları yeni harflere  aktarır, dilini Prof. Tuncay sadeleştirir, Doç. Ahmet Demirel de anket  sonuçlarının ayrıntılı bir analizini çıkarır. 2004'te dönemin Meclis  Başkanı Bülent Arınç'ın desteğiyle kitaplaştırılan ilk siyasi anket ve  sonuçların analizi şimdi yeniden matbaada.


1921'DEKİ TEK SORULUK ANKET


Anketi 315 milletvekili yanıtlamış. 23 Nisan 1920'de açılan TBMM'deki  437 milletvekilinden 85'inin vekilliği, anketin yapıldığı tarihe kadar  ölüm veya istifa gibi nedenlerden dolayı düşmüş olduğundan kalan 352  milletvekilinden bu oranda bir katılım önemli. Mustafa Kemal Atatürk  dahil 37 milletvekiliyse anketi yanıtlamamış. Yanıtlamayanlar arasında  İsmet İnönü, Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir, Rauf Orbay ve Ali Fethi  Okyar gibi önemli isimler var. "Milli istiklal mücadelemizin verimli  olması neye bağlıdır" sorusuna, milletvekillerinin 136'sı ekonomik  gelişmenin sağlanması, 117'si eğitime önem verilmesi, 89'u halkın egemen  olması ve halkın yönetimi, 75'i azim ve kararlılık, 73'ü adil yönetim  ve hızlı adliye, 72'si uzman yönetimlerin işbaşına getirilmesi şeklinde  yanıt vermiş.


68 milletvekiliyse başarının, şeriata, İslam maneviyat ve  ahlakına, dini eğitime önem verilmesiyle sağlanacağını yazmış. Öne çıkan  diğer konular şöyle sıralanıyor: Halkın mutluluğu, sosyal koşulların  iyileştirilmesi, bilimsel ilerleme, ulusal bilinç yaratılması, nüfusun  artırılması... Ülkenin geleceği için milletvekillerinin yüzde 43.2'sinin  ekonomik gelişmenin önemini vurgulayıp bunu yanıtlar arasında ilk  sıraya taşırken, son sırada sadece yüzde 3.5 gibi bir oranla "güçlü bir  ordu" cevabının gelmesi dikkat çekici. Sene 1921!



ATATÜRK ANKETİ NEDEN YANITLAMIYOR?


Necmettin Sahir Sılan 1968'de, Türk  Tarih Kurumu'nun Atatürk Yıllık Konferansları Serisi'nde yaptığı  konuşmada Atatürk'ten yanıtını alma çabalarının sonuçsuz kaldığı anı  şöyle anlatır: "Kâğıdı uzattım. 'A be çocuğum, bu nedir' dedi. Onun  kendine mahsus tatlı Rumeli şivesi, tatlı okşayıcı bakışlarıyla... 'Ben  böyle bir şeye tevessül ettim' dedim. 'Neden teşebbüs ettin' dedi.  Evrakı arzettikten sonra, 'Efendim, vaziyet beni çok mahzun etti.  Kendime bir teselli bulmak için bu suali tertipledim, verdim' dedim.  'Cevap aldın mı' dedi. 'Paşam, daha çok yeni' dedim. Paşa baktı, baktı  bana. 'Yani şimdi ben ne yapacağım' dedi. 'Siz de' dedim, 'bir, iki  satır lütfedeceksiniz'. 'Yok be çocuk, sen bunları toplayasın. Eser  benimdir" dedi. Bu büyük eser Türkiye Büyük Millet Meclisi.  'Emredersiniz Paşam' dedim."


Türk ve Kürt'ün ortak geleceği


Ankete gelen cevapların şekli de ilginç. Kimi tek kelime kimisi  sayfalarca yazmış. Kimi hemen yanıtlamış kimi aylarca hazırlanmış.  İstiklal Marşı'nın yazarı Burdur Mebusu Mehmet Akif (Ersoy) Bey ise  ankete bir şiirle yanıt vermiş: "Nasıl dört İngiliz dünyayı oynatmakta,  hayrettir / Bunun elbette var bir sırrı" derler / İngiliz der ki / Eğer  ırkımın alçak üyeleri cüretli şeylerse, / (Müslümanların) soylu  çocukları onlardan belki elli kat daha cesurdur." Eskişehir Mebusu  Hüsrev Sami (Kızıldoğan) Bey ise yanıtında Kürt sorununa değinmiş: "Son  yüzyılda sürekli savaşlarla, geri çekilmelerle, önemli ve korkunç  coğrafya kayıplarına uğradık. Vatanın büyük sınırları daraldı. Bu  küçülme eseflenmeye ve üzülmeye değer olmakla birlikte, ulusal toplanma  niteliğinde sayılmalıdır. Başlıca iki öğe şimdiki vatan sınırları içinde  yaşayacaktır: Türk ve Kürt! Devletin yeni yönetimi, bu iki öğeyi  kardeşçe birleştirecek bir biçimi içermelidir. Bunu ancak devrimin  sonucu belirleyecektir."


Meclis'in elindeki büyük fırsat


Siyaset bilimci Ahmet Demirel ile ilk siyasi anketi, ilk Meclis'i ve ilk  sivil anayasayı yapma sorumluluğunu üstlenen bugünkü Meclis'i konuştuk.


İlk Meclis'ten bugüne demokrasi açısından fark görüyor musunuz? Bugüne göre daha demokratik yanları var, mesela söz alma ve konuşma  sürelerinde kısıtlama yok. İsteyen söz alıyor, isterse 8 saat konuşuyor.  Ve gece-gündüz toplanan bir Meclis, devamlı toplantı halinde. Ve grup  kararının bağlayıcılığı, uymayana partiden ihraç yok. Seçim aşamasında  adaylar kendiliğinden çıkıyor, parti listesi yok. Atatürk'ün istemediği  bir yığın kanun da kabul edilmiş. O ise "Yapacak bir şey yok, Meclis  kararı" diyor. Bu demokratik özellikler 1946'ya kadar yavaş yavaş  kayboldu.


Meclislerimiz temsil sıkıntısını çözebildi mi? Hiçbir Meclis  çözemedi. Tek parti döneminde milletvekillerini Atatürk belirliyordu,  bugünkü Meclis'te de isimleri belirleyenler Erdoğan, Kılıçdaroğlu,  Bahçeli ve BDP kadrosu. Lakin bugünkü Meclis, yanlış bulduğum yüzde 10  barajına rağmen temsil açısından büyük bir fırsat veriyor. Mevcut  anayasaya göre anayasayı değiştirmek için 330 milletvekili gerek.  AKP'nin 327 vekili var. 330 olsa ve anayasayı kendi başına yapsaydı, o  anayasa 3 5 senede çöpe giderdi. Şimdi iktidara A, B, C planları yapma  şansını tanıyor. AKP belli ki CHP ve MHP'yle bir anlaşmaya varacak.  Yapamazsa BDP'yle masaya oturacak ve daha uzlaşmacı olacak.


Meclis  yemini nereden nereye gelmiş? 1924'teki Meclis yemini mükemmel: "Namusum  üzerine söz veririm ki; vatanın ve milletin mutluluğuna, esenliğine,  milletin kayıtsız şartsız egemenliğine aykırı bir amaç gütmeyeceğim ve  Cumhuriyet esaslarına bağlılıktan ayrılmayacağım." Esenlik, mutluluk gibi kavramlar, 1935'te yapılan Dil Devrimi'nden sonra değişikliklerle  yeminden çıkıyor. Buna Türkiye'de karşı çıkan olacağını sanmıyorum.  1961'de devletin bağımsızlığı ifadesi ekleniyor, mutluluk ifadesi  kalıyor. Bugünkü yemindeyse "korunacaklar, bağlı kalınacaklar ve  ayrılmayacaklarımız" var. Bağlı kalınacaklar arasında Atatürk'ün ilke ve  inkılapları var; yani dolayısıyla herkesin Atatürkçü olup altı oktan,  mesela devletçiliğe bağlı kalmasını bekliyorsunuz. Özelleştirmeler ne  olacak o zaman? Bu yeminde insan zorlanabilir. Yeminde 1924'e dönmek  harika olur.


Meclis'e dönen BDP'liler kiminle siyaset yapacak? BDP'lilerin kafası karışık. Siyasi gerginliği çözmenin yolu da BDP'yi  by-pass etmek değil. Yeni anayasada tuzları olursa -ki elzemolumlu  olacaktır. Bu Meclis'in bunu başarması lazım. Yapamazsa, siviller de bu  anayasayı yapamaz. Ama yeni anayasa PKK / Kürt sorununa çözüm  getirmeyebilir, biraz daha yolumuz var. Bir de 80 Anayasası'na sinmiş  bir Türk milliyetçiliği var. Kucaklayıcı değil, farklılıkları kabul  etmiyor.

Habertürk

 
 

 
 

 ~ 

Bu konunun linki : 

Yukarıdaki linki arkadaşlarınıza göndermek için kullanabilirsiniz ve bu sayfada; 90 yıl önceki ilk Meclis'te yapılan siyasi anket! hakkında bilgiler nedir yazıları veya şiirleri gibi sözleri veya resimleri 90 yıl önceki ilk Meclis'te yapılan siyasi anket! siteleri gibi benzer birçok forum konularını bulabilirsiniz.

 ~ 

Son Forum Mesajları

Kaynak linkimizi belirtmek koşulu ile her türlü bilgiyi kopyalayabilirsiniz. Forum içerisinde yazılan tüm mesajların hukuki sorumlulukları mesajları yazanlara aittir. Üyeler, üyelik sözleşmesi gereği bu kuralı kabul etmiş sayılır. Ziyaretçilerimiz bu forumu kullanmadan önce Forum Kurallarını okumak zorundadırlar. Aksi durumda meydana gelecek bütün olumsuz durumlardan ziyaretçilerin bizzat kendileri sorumludur. Sitemizde telif, kişi haklarına; yasalara aykırı olduğunu düşündüğünüz bir konu görürseniz bize aşağıdaki iletişim adresinden ulaşabilirsiniz.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 450, 500, 550, 600, 650, 700, 750, 800, 850, 900, 950, 960

© 2006-2019 ilgiliFORUM.com