ilgiliforum facebook   ilgiliforum google plus   ilgiliforum instagram   ilgiliforum youtube   ilgiliforum tumblr   ilgiliforum pinterest   ilgiliforum rss  

Bürokrasi Nedir?

 
Bu konu ile benzer olabilecek diğer forum sayfaları
 
 
 
 
   

Bürokrasi Nedir?

 

Bürokrasi
Bürokrasi Nedir?
Bürokrasi Tanımı



bürokrasi terimi ilk olarak 1745 yılında Vin-cent de Gournay tarafından, büroların kamu yönetiminde artan egemenliğini tanımlamak için kullanılmıştır. bürokrasi, latince "burrus" ve "kratic" kelimelerinden oluşmuştur. Kın-tie/kratos üstünlük, Hakimiyet anlamında olup Bürokrasi ofisin, büronun veya makamın üstünlüğünü ifade etmek üzere kullanılmıştır. Nasıl eski Yunanistan'da "demos" halk, "de*mokrasi" iktidarın halkta olduğu siyasî yapıyı anlatıyorsa, "bürokrasi" de bürolarda çalışan*ların (bürokratların) iktidara sahip olduğu ve*ya en azından siyasal hayatta Ö nemli rol oyna*dıkları bir yönetim biçimini anlatmaktadır.
Bürokrasi olgusunun da bu denli ö Nem ka*zanması yeni burjuvazi ve ulus devletin ort Aya çıkması ile yakından ilgilidir. Batı Avrupa'da yeni oluşan burjuvazi, feodal yapıyı yıkarak da*ha geniş bir alanda ticarî faaliyette bulunmak istiyordu. Böylece kilise, senyörlerve kral ara*sında bölünmüş otorite alanlarının tek bir merkez hiyerarşisinde bütünleşmesi, merkeze bağlı bir bürokratlar sınıfını gerektiriyor veya burjuvazinin isteklerine uygun merkezî yapı, bürokrasi sayesinde mümkün olabiliyordu. Bölünmüş Toplumsal yapı, gelişen burjuvazi*nin ticarî faaliyet ve ihtiyaçlarına cevap vere*miyordu. Gelişen burjuvazi ile birlikte eski otorite sahipleri olan senyörlerve kilise gittik*çe güç kaybederek dirençleri kırıldı. Bu geliş*me sürecinde burjuvazinin isteğine uygun güç*lü krallıklar ort aya çıktı. Geniş bir coğrafî alanda rakipsiz otoritelerini kuran krallar emirlerini yerine getirecek olan güvenilir bü*rokratik yapılr kurmaya başladılar. Ortaya çı*kan en önemli bürokratik kurum ulusal savun*ma ve iç düzenin sağlayıcısı olarak ordu kuru*mu olmuştur. Ulusal devlet bu sürekli ordula*rı ayakta tutmak ve bazı kamu hizmetlerini gerçekleştirmek için sürekli bir gelir kaynağı*na ihtiyaç duymuş, vergi sisteminde bir takım reformlara girişmiştir. Bu da meslekî bilgileri yüksek devlet personeli yetiştirilmesi ve güve*nilir örgütler kurulmasını gerektirmiştir. Geli*şen iç ve dış ticaret, aynî ekonomiden para ekonomisine geçiş sonucu rasyonel hukuk ku*ralları ihtiyacı doğmuş. Roma hukuku Avru*pa'da önem kazanmış ve akademik eğitim gör*müş hukukçular bürokraside önemli yer tut*maya başlamıştır. Ayrıca aristokrat soylu sını*fın siyasal iktidarı tekrar ele geçirme çabaları kralları kendilerine bağlı bir memurlar grubu oluşturmaya zorlamıştır. Böylece idarî görev*leri yürütebilmek amacıyla giderek artan sayı*da memur görev almıştır. Ortaya çıkan me*mur görevliler ordu su, demokratikleşmenin gelişmesiyle krala bağlılıktan ulus adına vazi*fe görmeye başlamış, teknolojik ve toplumsal değişmeyle birlikte bu görevliler için iş bölü*mü ve uzmanlaşma önem kazanmıştır.

Bugün bürokrasi kelimesi değişik anlamlar*da kullanılmaktadır. Bu kullanımlara baktığı*mızda kelimenin, biri nesnel ve tanımlayıcı, di*ğeri duygusal ve kötüleyici olmak üzere iki an*lamda kullanıldığını görmekteyiz. Nesnel an*lamda kavram, bir örgütün programlarını ger*çekleştirmek için kullandığı insan gücü, bina*lar, yöntem ve otorite sistemini belirtmek için kullanılırken, duygusal anlamda işlerin uzama*sı, yetkisini kötüye kullanan, kendi çıkarını ön planda tutan asalak bir toplumsal sınıf, kırtasi*yecilik, sorumlu tukyüklenmcklen kaçınma an*lamında kullanılmaktadır. 1798´de yayımla*nan Fransız Akademisi Sözlüğü, 1813 tarihli Alınan Yabancı Terimler sözlüğü, Meydan Lcı-mttsse Ansiklopedisi bu Kelimeyi olumsuz an*lamda kullanmışlardır. kelime, Anlam olarak, 1- işlerin yürütülmesinde idarenin gücü ya da etkisi,

2- Memurlar/bürokratlar topluluğu,

3- Devlet örgütüne ya da herhangi bir idarî Ör*güte bağlı üyelerin gücü anlamlarını ihtiva et*mektedir.

Bugün kelime sosyal bilimlerde "hiyerarşik bir yapı içinde örgütlenmiş, kişisel olmayan ge*nel kurallara ve işleyiş ilkelerine göre çalışan profesyonel görevliler grubu" olarak kabul edilmekte ve günlük kullanımlarda görülen olumsuz anlamı taşımamaktadır. Yukarıda be*lirtilen olumsuz özellikler ortaya çıktığında da bürokrasinin işleyiş özelliği olarak ele alınıp incelenmektedir.

Bürokrasinin farklı işlevleri üzerinde de du*rulabilir. Bürokrasinin sosyal bütünleştirme iş*levi, üzerinde durulan ilk yönü olmuştur. Uzak habercisi olarak Platon'u gördüğümüz bu yön, toplumu bir filozoflar grubunun yönel*mesi ve mülkiyet sahibi olmayan bir görevliler sınıfının varlığı, bu ideal düzen ve istikrar ça*balarının ilk işareti olarak görülmektedir. Ba*tı Avrupa'daki tarihsel gelişmeyi yakından iz*leyen Hegel, bürokrasinin toplumu bütünleşti*rici fonksiyonu üzerinde düşünerek, toplum*sal Denge ve ulusal bütünleşmenin sağlanma*sında bürokrasiye önemli roller yüklemiştir. Hegel'c göre bürokrasi, sivil toplumun, ayni ti*carî sınıfın gözetemediği genel çıkarları göze*tecek; yeni rekabetçi ticarî sınıfa, yani sivil top*luma karşı rasyonelliğin temsilcisi olacak ve toplumsal çatışm ayı önleyecektir. Wittfogel de Oıiental Despotizm adlı çalışmasında bü*rokrasinin bu bütünleştirme fonksiyonu üze*rinde durmuş, Doğu toplumlarında mutlak ik*tidarın güçlü bir bürokrasi sayesinde kuruldu*ğunu, toplumsal düzen ve dengenin bu sayede sağlandığını belirtmiştir. Aynı doğrultuda Şe*rif mardin, Eski Roma, Bizans, Sasani ve Os*manlı toplumlarının sosyal plüraliznıi çözme*de "devlet" örgütünü ortaya çıkararak başarı sağladıklarını belirtmiştir. Burada devlet deni*len Örgüt, bizim bürokrasi dediğimi/, olguyla çakışmakta ve merkeze bağlı görevlileri ifade etmektedir. Bugün bürokrasi az gelişmiş ülke*lerde yeni ulus yaratma ve sosyal plüralizmleri Çözme görevlerini önemli ölçüde yerine getir*mektedir. Faşist, Nasyonal Sosyalist ve hatta Sosyalist ülkelerin, bürokrasinin bütünleştirmc Fonksiyonundan önemli ölçüde yararlandı*ğı söylenebilir.

Bürokrasiye Hegcl'in tam karşı kutbunda olumsuz tavır Marks'tan gelmiştir. Marks bü*rokrasiyi evrensel bir sınıf olarak görmemek*te, sosyal yapıyla birlikte ele almaktadır. He-gel'in ideal yaklaşımı Marks'ta tersine dön*müştür. Marks bürokrasinin toplumda denge sağlamaktan ziyade hakim sınıfın Baskı aracı olduğunu belirtmiştir. Bürokrasi toplumda or*ganik bir yere sahip değildir. Üretim ilişkileri*nin bir sonucudur. Sınıflaşmanın kalktığı bir toplumda bürokrasi de kalkacaktır. Marks bü*rokrasinin muhteva yerine biçimi koyacağına da işareı etmiştir.

bürokrasiyi Özerk bir alan ve sistematik ola*rak ilk inceleyen Max Webcr olmuştur. We-ber bürokrasi olgusunu bir Örgüt sorunu ola*rak ele almıştır. Bürokrasinin incelenmesi, an*laşılması ve sınıflandırılmasının örgüt içinde*ki: 1-iş bölümü,

2- Otoritenin yapısı ve daya*nağı,

3- Her görevlinin konumu ve rolü,

4- Gö*revliler arasındaki ilişkileri düzenleyen kural*ların niteliği aracılığıyla sağlanabileceğini be*lirtmiştir.

Weber üç otorite tipi çizmiştir. Bunlar ideal tipler olup, otoritenin araçsal olarak kavram-laştırılmasıdır. Bu otorite tiplerine tekabül eden yönetim tipleri vardır. VVeber'in asıl üze*rinde durduğu modern gelişmeye en uygun bü*rokrasi tipinin yasal-rasyoncl bürokrasi oldu*ğudur. Bu bürokrasinin temel özellikleri ise şunlardır.

1- işbölümü ve uzmanlaşma kaçınıl*mazdır

2- Yönelim kurallarının konuş biçimi*nin yasal-rasyoncl olduğuna olan inanç, otor-teyi meşru kılar.

3-Hiyerarşik kademe akılcı ve kişisel olmayan ilkelere göre düzenlenir.

4- Memurlar işe alınırken liyakat esasına göre alınır ve kullandıı araçlar kendine değil, göre*ve tahsis edilmiştir. Bürokrasinin temel işlevi hizmet ifa etmek olduğundan siyasal iktidar değişse bile hizmetler aynı şekilde sürdürüle*cektir. Weber çağdaş sanayi toplumunun ge*rektirdiği ihtiyaçlara ancak bu şekilde iyi dü*zenlenmiş, uzmanlaşmış bir bürokrasinin ce*vap verebileceği kanaatindedir. Bu şekilde ör*gütlenmenin sanayi toplumunun bir gereği ol-

duğunu, sadece devletin değil büyük sanayi şir*ketlerinin de bu şekilde örgütlenmesinin kaçı*nılmaz olduğunu belirtmiştir. Weber bu ya-sal-rasyonel bürokrasiyle ilgili bazı olumsuz gelişmelere de dikkat çekmiştir. ilk olarak tüm toplumun bürokrat [aşabileceği tehlikesi*ne dikkat çekmiştir. Bu, ilişkileri de içine alan rasyonel Mekanik bir dünya hayalı tehlikesi*dir. Weber statünün iş görmeden daha Öne ge*çebileceği ve bürokratların kamu çıkarını de-ğil, kendi çıkarlarını ön plana alacakları ve gi*derek toplumu siyaset dışı bırakmaya çalışa*caklarından kuşku duymaktadır.

Weber bürokrasiyi sosyal ilişkiler içinde ele almış, ayrıca Marks'ın yaklaşımına katkı ola*rak özerk bir alan olarak sistematik bir şekil*de inceleyip teorisini kurmakla birlikte konu*nun işlevsel olmayan yönleri ve insan ilişkile*riyle ilgili yönü zerinde fazla durmamıştır. Bu eleştirileri şu noktalarda toplayabiliriz:

ilgiliFORUM.com

 
 
Forumlar okunmak ve paylaşmak içindir...

 
 

 ~ 

Bu konunun linki : 

Yukarıdaki linki arkadaşlarınıza göndermek için kullanabilirsiniz ve bu sayfada; Bürokrasi Nedir? hakkında bilgiler nedir yazıları veya şiirleri gibi sözleri veya resimleri Bürokrasi Nedir? siteleri gibi benzer birçok forum konularını bulabilirsiniz.

 ~ 

Son Forum Mesajları

Kaynak linkimizi belirtmek koşulu ile her türlü bilgiyi kopyalayabilirsiniz. Forum içerisinde yazılan tüm mesajların hukuki sorumlulukları mesajları yazanlara aittir. Üyeler, üyelik sözleşmesi gereği bu kuralı kabul etmiş sayılır. Ziyaretçilerimiz bu forumu kullanmadan önce Forum Kurallarını okumak zorundadırlar. Aksi durumda meydana gelecek bütün olumsuz durumlardan ziyaretçilerin bizzat kendileri sorumludur. Sitemizde telif, kişi haklarına; yasalara aykırı olduğunu düşündüğünüz bir konu görürseniz bize aşağıdaki iletişim adresinden ulaşabilirsiniz.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 450, 500, 550, 600, 650, 700, 750, 800, 850, 900, 950, 960

© 2006-2019 ilgiliFORUM.com