İSLAM'DA İSTİŞARE (DANIŞMA)

 
Bu konu ile benzer olabilecek diğer forum sayfaları
 
 
 
 

İSLAM'DA İSTİŞARE (DANIŞMA)

Dr.Adem APAK
İnsanoğlunu diğer canlılardan ayıran ve üstün kılan en önemli özellik, onun akıl sahibi olmasıdır. Bu akıl sayesİnde İnsan dünyadan en iyi şekilde istifade eder ve karşılaştığı problemleri de rahatlıkla çözebilir.

Bununla birlikte bazı meselelerin sadece bir insanın aklı ve düşüncesiyle çözülemeyecek kadar zor ve karmaşık olması sebebiyle kollektif akla ihtiyaç duyulmaktadır. Kollektif akıl da ancak fertlerin bir araya gelmeleri, karşılıklı görüşmeleri ve tartışmalarıyla ortaya çıkar. İşte bu kollektif aklın ortaya çıkmasına vesile olan müesseseye istişare, ya da şû»ra adı verilmektedir.

Atalarımız asırlar boyu elde ettikleri tecrübeler neticesinde “akıl akıldan üstündür'' hükmüne ulaşmışlar ve her meselede başkalarına danışılmasını, başkalarının bilgi, fikir ve tecrübelerinden faydalanılmasını tavsive etmişlerdir.

İstişare, İslâm dininin ilk kaynağı olan Kur'an-ı Kerim'de açık bir şekilde emir ve tavsiye edilmektedir: Cenab-ı Allah, Ali İmran suresinde “ ...İş hakkında onlarla müşavere et (danış). Kararını verdiğin zaman da artık Allah’a güven. Çünkü Allah, kendisine dayanıp güvenenleri sever(1) buyurarak, şû»ra, meşveret (danışma) prensibinin İslam'daki önemini açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Kur'an-ı Kerim'in 42. suresinin Şû»ra suresi olarak isimlendirilmesi de konunun ehemmiyetini bir kat daha artırmaktadır. Bu sû»renin 38. ayetinde istişare müessesesinden ayrıca bahsedilmekte ve “ ... Onların (mü’minler) işleri aralarında danışma iledir...''(2) buyrulmaktadır.

Yukarıda şû»ra ile ilgili geçen ilk ayette Hz. Peygamber'e emir verildiği, ikincisinde ise müslümanlar için bir tesbit yapıldığı ve tavsiyede bulunulduğu gözlemlenmektedir. Bu emir ve tavsiyeler sadece Hz. Peygamber’e (s.a.s.) ve Kur’an’ın indiği dönemdeki müslümanlara değil, bütün müminlere şamildir. Allah’ın kendisine emir buyurduğu danışma müessesesini Hz. Peygamber (s.a.s.) bizzat uygulamalarıyla ortaya koymuştur. Bu konuda İslâm tarihi kaynakları birçok örnek aktarmaktadırlar. Biz burada örneklerden sadece birkaç tanesini nakledeceğiz:

Hz. Peygamber (s.a.s.), yönetimle ilgili işlerde karar vermeden önce daima ashabıyla istişarede bulunmuştur. Hatta ihtiyaç duyulduğu takdirde gayr-i müslimlerin görüşlerini dahi dinlemiştir.

Mesela, hicret sonrası Medine'de yine bir toplum oluşturma gayretlerini sürdürürken Allah Rasû»lü (s.a.s.) burada yaşayan Yahudilerle görüşmeler yapmış, onların fikirlerini de almıştır.(3)

Bedir savaşına karar verilmesi esnasında ashabı ile istişare etmiş, savaştan önce Ebu Süfyan'ın başında bulunduğu kafilenin yolunun kesilmesi, aynı zamanda Mekke ile savaşı göze almak anlamına geleceği İçin, bu konuda hem Muhacir’in hem de Ensar'ın ayrı ayrı görüşünü almış, onlarla mutabakat sağladıktan sonra Mekke kervanı üzerine sefer düzenlenmesi talimatını vermiştir.(4)

Aynı şekilde Bedir savaşı öncesinde Hubab b. Münzir'in teklifi doğrultusunda ordunun yerini değiştirmiştir.(5) Yine savaştan sonra esirlere yapılacak muamelenin nasıl olması gerektiği hususunda ashabla istişare yapılmış, Hz. Ebû» Bekir'in görüşü benimsenerek esirler fidye karşılığı serbest bırakılmıştır.(6)

Rasû»lüllah (s.a.s.) Müslümanlar ile Mekke müşriklerinin ikinci büyük savaşı olan Uhud harbinden önce de stratejinin belirlenmesi için ashabın fikrini almıştır. Savaşın Medine dışında yapılması ya da sadece şehrin savunulması şeklindeki iki görüş müzakere edilmiş, genel kanaat birinci alternatif üzerinde yoğunlaşınca bu görüş benimsenmişti.(7)

Hendek savaşında da Rasû»lüllah (s.a.s.) Selman-ı Farisi'nin teklifi olan şehrin zayıf ve açık yerlerini korumak için Medine'nin etrafında hendek kazılması teklifini kabul etmiş ve savunma buna göre planlanmıştır.(8 )

Gerek Kur’an ayetleri gerekse Hz. Peygamber'in uygulamalarında, İnsanların her türlü işlerinde mutlaka başkalarının görüş ve tecrübelerinden yararlanması sonucu çıkmaktadır. Bu hem Allah’ın bir emri, tavsiyesi hem Hz. Peygamber’in bir sünneti hem de müslümanların menfaati gereğidir. Bunun bilincinde olan müslüman olmayan toplulukları bile danışmanlık müessesesinde istifade yoluna gitmişler ve danışmanlık şirketleri kurma teşebbüslerine girişmişlerdir. Günümüzde bu şirketlerin ticarî, askerî ve siyasî alanda sayı ve etkinlikleri giderek artmaktadır.

Bu nedenle müslümanlar şayet her alanda başarılı olmak istiyorlarsa, İslâm’ın ortaya koyduğu bu müesseseden azami derecede istifade etmeye çalışmalıdırlar.

______________________________________

1- Al-i İmran, 159.
2- Şû»ra,38.
3- Hamidullah, Muhammed, İslâm Peygamberi, I-II, (çev. Salih Tuğ), İstanbul, 1990, 1, 189.
4- Vâkıdî, Kitabu'l-Meğâzî, I-III, (thk. Marsden Jones), Beyrut 1984, l, 48-49; İbn Hişam, es-Siretü'n-Nebeviyye, I-IV, (thk. Mustafa Sakka-İbrahim el-Ebyârî-Abdü'I-Hafiz Şelebî), Beyrut 1990, 11, 193-194.
5- Vâkıdî, l, 53; İbn Hişam, II, 197.
6- Vâkıdî, 1, 108-109; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'I-Kübra, I-VIII, Beyrut ts. (Daru’s-Sadır), II, 18 bk.
7- Vâkıdî, 1, 209-211; İbn Hişam. III, 52.
8- Vâkıdî, II, 445; İbn Hişam, III, 177.
 
 

 
 
ÇOK SAOLUN NURAY KARDEŞİM ELLERİNİZE YÜREĞİNİZE SAĞLIK DİYORUM ALLAH RAZI OLSUN....

 ~ 

Bu konunun linki : 

Yukarıdaki linki arkadaşlarınıza göndermek için kullanabilirsiniz ve bu sayfada; İSLAM'DA İSTİŞARE (DANIŞMA) hakkında bilgiler nedir yazıları veya şiirleri gibi sözleri veya resimleri İSLAM'DA İSTİŞARE (DANIŞMA) siteleri gibi benzer birçok forum konularını bulabilirsiniz.

 ~ 

Son Forum Mesajları

Kaynak linkimizi belirtmek koşulu ile her türlü bilgiyi kopyalayabilirsiniz. Forum içerisinde yazılan tüm mesajların hukuki sorumlulukları mesajları yazanlara aittir. Üyeler, üyelik sözleşmesi gereği bu kuralı kabul etmiş sayılır. Ziyaretçilerimiz bu forumu kullanmadan önce Forum Kurallarını okumak zorundadırlar. Aksi durumda meydana gelecek bütün olumsuz durumlardan ziyaretçilerin bizzat kendileri sorumludur. Sitemizde telif, kişi haklarına; yasalara aykırı olduğunu düşündüğünüz bir konu görürseniz bize aşağıdaki iletişim adresinden ulaşabilirsiniz.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 450, 500, 550, 600, 650, 700, 750, 800, 850, 900, 950, 960

© 2006-2019 ilgiliFORUM.com