Arabistan, Afrika’dan yaşanan göçlerde bir mihenk taşıydı

Teknoİstanbul

New member
6 Haz 2021
278
0
1
Charles Q. Choi

Günümüzde Bahreyn, Kuveyt, Umman, Yemen, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni içeren Arap Yarımadası, uzun vakit boyunca Afrika, Avrupa ve Asya içinde önemli bir kavşak noktası olarak rol oynadı. Son arkeoloji, fosil ve DNA bulguları, Orta Doğu’yu ve burada yaşayan insanları incelemenin, çağdaş insanların Afrika’dan dünyanın geri kalanına birinci vakit içinderda nasıl çıktıklarıyla ilgili daha fazla şeyi ortaya çıkarabileceğini gösteriyor.

Bugüne dek, Arap topluluklarının genetik yapısı büyük ölçüde bilinmezliğini koruyordu. Sonuçlanan yeni araştırmada, bilim insanları, bir Orta Doğu toplumunun genetiğiyle ilgili birinci geniş ölçekli tahlili gerçekleştirerek Katar sıhhat bilgi tabanlarından rastgele halde seçilen 6 bin 218 yetişkinin DNA’sını inceledi ve günümüzde dünyanın başka bölgelerinde yaşayan insanların ve geçmişte Afrika, Avrupa ve Asya’da hayatış olan eski insanların DNA’ları ile karşılaştırdı.

ÜÇ KITADAKİ TOPLULUKLARLA KARIŞTILAR

Katar’ın Doha kentinde bulunan Sidra Tıp Merkezi’nde Tıp ve Nüfus Genomu Laboratuvarı’nın lideri ve araştırma makalesinin ortak muharriri olan Younes Mokrab, verdiği demeçte, “Bu araştırma, Arap toplumu üzerinde gerçekleştirilen birinci büyük ölçekli çalışma” diyor.

Bilim insanları, Orta Doğu topluluklarından yayılan DNA’nın Avrupa, Güney Asya ve hatta Güney Amerika topluluklarına büyük genetik katkılarda bulunduğunu, bu durumun ise büyük ihtimalle son 1400 yıl boyunca İslam’ın dünya çapındaki yükseliş ve yayılışından kaynaklandığını ve Orta Doğu kökenli insanların bu toplumlarla melezleştiğini ortaya çıkardıklarını lisana getiriyorlar. Mokrab, “Arap soyu, bir fazlaca çağdaş nüfusta büyük kıymet taşıyan bir temel bileşendir” diyor: “Bu durum, bu bölgede keşfedilecek olan şeylerin öteki yerlerde yaşayan topluluklar üzerinde de direkt tesirleri olacağı manasına geliyor.”

Yeni bulgular ayrıyeten Arap Yarımadası’ndaki kümelerin cetlerinin yaklaşık 90 bin yıl evvel yaşayan birinci Afrikalı topluluklardan ayrıldığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, bunun, Avrupalıların ve Güney Asyalıların cetlerinin birinci Afrikalılardan ayrılmasıyla birebir periyotta, insanların Afrika’dan dünyanın geri kalanına Arabistan üzerinden göç ettikleri fikrini desteklediğini belirtiyorlar. Mokrab, “Arabistan, Afrika’dan yaşanan birinci göçlerde bir mihenk taşıydı” diyor.

AVRUPALILARDAN KIRK İKİ BİN YIL EVVEL AYRILDILAR

daha sonrasında, görünüşe bakılırsa Arap Yarımadası’nda yaşayan topluluklar, yaklaşık 42 bin yıl evvel Avrupalıların ve çabucak sonrasında yaklaşık 32 bin yıl evvel de Güney Asyalıları oluşturan toplulukların atalarından ayrıldı. Mokrab, “Daha evvel Arap topluluklarının kalabalık Avrupa topluluklarından kaynaklandığı düşünülüyordu” diyor.

Çağdaş beşerler Afrika’dan ayrıldıktan daha sonra, ataları çağdaş insanlardan fazlaca daha evvel Afrika’yı terk eden ve neredeyse sadece Avrupa ve Asya’da bulunan Neandertaller ve Denisovalılar üzere soyu tükenmiş başka insan soylarıyla karşılaştılar ve birtakım bazı onlarla melezlendiler. Mokrab, “Araştırmamızda, Arapların başka nüfuslardan ayrıldığı periyot bağlamında ortaya konan vakit çizelgeleri, niye Arap topluluklarında Neandertal DNA’sının daha geç bir periyotta, eski homininlerle karışan topluluklardan fazlaca daha ender görüldüğünü açıklıyor” diyor.

Mokrab, buna ek olarak, çağdaş insan genomlarını eski insan DNA’larıyla karşılaştırdıktan daha sonra, bilim insanlarının eşsiz bir Arap yarımadası kümesinin tüm çağdaş Orta Doğu nüfuslarının en eskisi olabileceğini keşfettiklerini tabir ediyor. Araştırmacılar, bu kümeye dahil olanların, eski Orta Doğu’da yerleşen, bilinen en eski çiftçilerin ve avcı-toplayıcıların en yakın akrabaları olabileceğini kelamlarına ekliyor.

KURAKLAŞMA TOPLULUKLARI BİRBİRİNDEN AYIRDI

Bilim insanları, Arap toplulukların cetlerinin günümüzden 12 bin ilâ 20 bin yıl evvel birden çok bölünme yaşadığını belirtiyorlar. Araştırmacılar, bu olayın Arabistan’ın kuraklaştığı periyotla çakıştığını, kimi kümelerin daha verimli bölgelere göç ederek yerleşik toplumlar meydana getirdiğini ve öbür kümelerin göçebe hayat biçimlerine daha elverişli olan kurak bölgelerde yaşamaya devam ettiklerini belirtiyorlar.

Yeni araştırma, eski çağlardan kalma kimi Arap yarımadası topluluklarında yüksek akrabalık oranları bulunduğunu ve büyük ihtimalle bu durumun, bu kültürlerin kabile halindeki yapısının kabile kümeleri haricindeki evliliklere mani teşkil etmesinden kaynaklandığını da açığa çıkardı.

Araştırmacılar, akrabalar ortası evliliğin hastalık riskini artırabilecek ender görülen mutasyonları çoğaltabileceğini, bu yüzden de yeni bulguların birtakım genetik bozuklukların sebeplerini ortaya çıkarmaya yardımcı olabileceğini ve araştırmada temsil edilen topluluklardaki hastalıkları teşhis ve tedavi etmeye yardımcı olacak hassas tıbbi yaklaşımların yolunu açabileceğini kelamlarına ekliyorlar.

Bilim insanları, bulgularını 12 Ekim’de Nature Communications mecmuasında çevrimiçi olarak yayınladılar.


Yazının yepyenisi Live Science sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)