Yunus Emre Ahlak Felsefesi

 
Bu konu ile benzer olabilecek diğer forum sayfaları
 
 
 
 
   

Yunus Emre Ahlak Felsefesi

 

Yunus Emrenin Ahlak Felsefesi,
Yunus Emrenin Ahlak Anlayışı,
Yunus Emrenin Ahlak Görüşleri


Ahlak Felsefesi Yunus Emre
Yunus Emre Ahlak Felsefesi resimleri

Yunus Emre'nin ahlak davranışında  İslamiyet'in özünün ve Türk törelerinin büyük etkisi vardır.
13.yüzyıl da Anadolu'da Moğol hücumlarının yaygın olduğu dönemlerde Yunus Emre'nin Ahlak felsefesi  insanları rahatlamıştır. Bu rahatlamada Yunus Emre'nin insan davranışına bakışı önemlidir. Yunus Emre insanların diline, mezhebine, rengine yoksul veya zengin olmasına bakmaksızın davranılması gerektiğini ortaya koymuştur. Onun bu husustaki görüşlerini yansıtan şiirlerinden işte bazı örnekler:

 

Sen sana ne sanırsın

Ayrığında onu san

Dört Kitabın manası

Budur eğer var ise

 

Bir kez gönül yıktın ise bu kıldığın namaz değil

Yetmişiki millet dahi elin yüzün yumaz değil

 

Yetmişiki millete bir göz ile bakmayan

Şer'in evliyası ise hakikatte asidir.

 

Yunus Emre'nin ahlak anlayışında gönül temizliğinin ve iyi niyetin büyük bir yeri vardır. Bu gönül temizliği sorunu İslam ahlakında önel bir yer tutar.

"Yapılan işler niyete göredir" hadisi  de bunun açık delilidir. Yunus Emre'nin şu dörtlüğü bu hususta Türkçe olarak açıklık getirmiştir.

 

Gönül çalabın tahtı

Çalap gönüle baktı

İki cihan bedbahtı

Kim gönül yıkar ise

 

Yunus Emre toplumdaki kavgayı da önlemeye çaba göstermiştir. Kavga'lar, kırılmalar insanı kine götürebilir. Kinin ise Yunus Emre'nin felsefesinde yeri yoktur. Bu hususta şu tavsiyelerde bulunmuştur.

 

Giderdim gönülden kini

Kin tutanın yoktur dini

 

Ayrıca insanları bir tutan kin'in kötülüğünü yeren şu dörtlükte çok ilginçtir.

 

Adımız Miskindir bizim

Düşmanımız kindir bizim

Bir kimseye kin tutmayız

Kamu alem birdir bize

 

Yunus Emre, insanları, bazen dilinin felakete sürükleyeceğini hatırlatır. Bu nedenle insanın ilkin düşünüp, sonra konuşmasını tavsiye eder. Kırıcı olmamayı öğütler.

 

Söz ola kese savaşı

Söz ola kestire başı

Söze ola ağulu aşı

Balla yağı ede bir söz

 

 

Kişi bile söz demini

Demiye sözün kemini

Bu cihan cehennemini

Sekiz uçmağ eder bir söz

 

Yunus Emre insanlar arasında birlik ve dirlikten yanadır. Dinde nasıl tevhid varsa insanlar arasında da barış ve dirlik olmalıdır. Hayat geçicidir. Başka aleme geçmeden önce insanlar arası ilişkilerde ahengi sağlamak gerekir. Bakınız bu konuda ne diyor. Yunus Emre:

 

Bu dünyaya kalmayalım

Fanidir aldanmayalım

Bir iken ayrılmayalım

Gel dosta gidelim gönül

 

Yunus, Ahlak'ın doğruluk ilkesi üzerinde çok durur. Bilindiği üzere üstadı Tapduk Emre'ye odunlarının bile doğrusunu getirirmiş. Onun bu konuda şu dörtlüğü dikkati çekicidir.

 

Abdestimiz Namazımız

Doğruluktur Taatımız

Aşka bağladık safımız

Safımızdan kim ayıra

 

Yunus Emre yoksulları, çaresizleri ve kimsesizleri daima düşünmüştür. Bunlara yardım elinin uzatılmasını istemiştir. Bu hususta Özgeci (Diğergam) duyguların en güzel örneğini vermiştir. Bu duyguları şu dizelerde bulmak mümkündür.

 

Bir hastaya vardın ise

Bir içim su verdin ise

Yarın anda karşı gele

Hak şarabın içmiş gibi

 

Yunus Emre sabır üzerinde çok durmuştur. Peygamberimizin buyurduğu gibi "Sabır imanın yarısıdır." Atalarımız" öfkeyle kalkan zararla oturur" demiştir.

Yunus Emre'de bu hususta şu iki dörtlüğü vermekle yetinelim:

 

Derviş bağrı baş gerek

Gözü dolu yaş gerek

Koyundan yavaş gerek

Sen derviş olamazsın

Döğene elsiz gerek

Söğene dilsiz gerek

Derviş gönülsüz gerek

Sen derviş olamazsın

 

Yunus Emre'nin felsefesinde, vicdan özgürlüğüne verdiği değerin de büyük önemi vardır. Bu nedenle İslamiyet'i batınsız kurallarından ibaret saymaz. İslamiyet'in özüne önem verir. Herkesin inancına saygıdan yanadır. Ancak kendisi iyi bir mümin olarak İslamı sevdirmeye çalışır. Bu konuda bakınız ne diyor:

 

Aşk imamdır bizde gönül cemaat

Dost yüzü kıbledir, daim salat

 

Dost yüzün görünce şirk yağmalandı

Onun için kapıda kaldı şeirat

 

Hakikat bir denizdir. Şeriat gemisi

Çokları gemiden çıkıp denize dalmadılar.

Şeriat Tarikat yoldur varana

Hakikat marifet ondan içeri

 

Şeriat güç olur

Tarikat yokuş olur

Marifet sarplık durur

Hakikat yücesi

 

Görülüyor ki Yunus Emre İslam gerçeğinin iyi anlaşılmasını istemiştir. Bu gerçeği iyi anlayanlar başkalarıyla iyi geçinir ve başkalarının haklarına saygı gösterirler.

Yunus Emre'nin ahlak anlayışı sevgi felsefesine bağlıdır. O Yüce Allah'ı ve onun yaratıklarını sevmiştir.

Yaratılanı yaratandan ötürü sevmek ilkesini ortaya koymuştur. Bu sebeple dostlarına karşı vefayı önerir. Bakınız bu konuda ne diyor:

 

Benim dilim kuş dilidir.

Benim ilim dost ilidir.

Ben bülbülüm, dost gülümdür.

Bilin gülüm solmaz benim.

 

Başka bir şiirinde de şunları söylüyor:

 

Gel varalım bizim ile

Ki giresin bahçelere

Daim öter bülbülleri

Gülüstanım solmaz benim

 

Bizim ilin bahçeleri

Daim tazedir gülleri

Mamuredir Bostanım

Ağyar gülüm bozmaz benim

 

Demek ki Yunus Emre gönlünü  gül bahçesi gibi tutmaktadır. Ve dost kadrini bilmeyi öğütlemektedir. Onun görüşüne göre Allah'ı seven kulunu da sever. Tanrı sevgisini ifade için bakınız ne diyor:

 

Ne varlığa sevinirim

Ne yokluğa yerinirim

Aşkın ile avunurum

Bana seni gerek seni

 

Tanrı sevgisi insanı maddenin köleliğinden kurtarır. Maddenin köleliğinden kurtulanlar ise barışa, dayanışmaya ve ahenge önem verirler. Yunus dayanışma için bakınız ne diyor:

 

Yeyip yedirgil fakire

Eksilirse Tanrı vere

Birgün tenin yere gire

Geri kalan nendir senin

 

Yunus sevgiyle dolu bir insan olduğu için yaşama sevgisinden yanadır. Yaşama sevincini gerçekleştirmek isteyenler büyüklenmeden, kıskanmadan, yetim hakkı yemeden uzak dururlar. İlahi hikmetlerle gönüllerini meşgul ederler. Bakınız ne diyor Yunus:

 

Bir kuş olup uçmak gerek

Bir kenara geçmek gerek

Bir şerbetten içmek gerek

İçenler ayırmaz ola

 

Yunus Emre, yaratıcılığı ve üretkenliği de tavsiye ediyor. Yaratıcı ve üretken insanlar topluma ve insana daha çok katkıda bulunurlar. Bu husustaki görüşünü de şu dörtlüğüyle tamamlayalım:

 

Çalış kazan ye yedir

Bir gönül ele getir

Yüz Kabeden yeğrektir

Bir gönül ziyareti

Alıntı

ilgiliFORUM.com

 
 

 
 

 ~ 

Bu konunun linki : 

Yukarıdaki linki arkadaşlarınıza göndermek için kullanabilirsiniz ve bu sayfada; Yunus Emre Ahlak Felsefesi hakkında bilgiler nedir yazıları veya şiirleri gibi sözleri veya resimleri Yunus Emre Ahlak Felsefesi siteleri gibi benzer birçok forum konularını bulabilirsiniz.

 ~ 

Son Forum Mesajları

Kaynak linkimizi belirtmek koşulu ile her türlü bilgiyi kopyalayabilirsiniz. Forum içerisinde yazılan tüm mesajların hukuki sorumlulukları mesajları yazanlara aittir. Üyeler, üyelik sözleşmesi gereği bu kuralı kabul etmiş sayılır. Ziyaretçilerimiz bu forumu kullanmadan önce Forum Kurallarını okumak zorundadırlar. Aksi durumda meydana gelecek bütün olumsuz durumlardan ziyaretçilerin bizzat kendileri sorumludur. Sitemizde telif, kişi haklarına; yasalara aykırı olduğunu düşündüğünüz bir konu görürseniz bize aşağıdaki iletişim adresinden ulaşabilirsiniz.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 450, 500, 550, 600, 650, 700, 750, 800, 850, 900, 950, 960

© 2006-2020 ilgiliFORUM.com