‘Gladyatörler Kenti’nde geçmişteki zelzelelerin izleri araştırılıyor
Antik kentte çalışmalar yürüten Pamukkale Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halil Kumsar, AA muhabirine, arkeolojik bilgilere göre milattan daha sonra 4. yüzyılda meydana gelen büyük bir zelzele kararında Stratonikeia’nın biroldukça yapısında ağır hasar meydana geldiğini söylemiş oldu.
Kentin, tarihin çeşitli devirlerinde yaşanan diğer sarsıntılardan de etkilendiğini belirten Kumsar, “Antik kentte tarihi devirdeki zelzelelerin izlerini rahatlıkla nazaranbiliyoruz. Sarsıntılar farklı vakit içinderda farklı tesirler yapmış.” dedi.
Kumsar, kentin “Batı Caddesi”nde yapılan yüzey kazılarında devrilmiş yapıları ve sütunları gördüklerini ve incelediklerini söz etti.
Bu yapıların ve sütunların devrilme istikametlerinin, büyük sarsıntı kuvvetinin hangi taraftan geldiğinin göstergesi olduğuna işaret eden Kumsar, bölgede 6,5 şiddetinin üzerinde, yüzeye yakın alanlarda meydana gelen sarsıntıların oluşturduğu tesirleri incelediklerini kaydetti.
Gözlemledikleri alanda devrilmiş sütunlar bulunduğu anlatan Kumsar, şöyleki devam etti:
“Devrilen sütunlar, karşıdaki yamacın eteklerinden geçen fayın hareketini gösteriyor. Bu faylar antik periyotlarda de tesirli olmuş. Günümüzde ve ileride de bu fayların tesirli olması kelam konusu. Meydana gelen zelzelelerin büyüklükleri 6’nın üzerinde. Bu bölgede ve yakın alanlarda 6,5 büyüklüğündeki zelzelelerin son 100 yıl içerisinde olduğunu biliyoruz. Stratonikeia’nın antik tiyatrosunda da bir heyelan oluşmuş. Milattan daha sonra 3. yüzyılın ortalarına denk geliyor. O periyottan daha sonra orasının kullanılmadığına dair bilgiler var. “
Mahallî idarelerin, tarihî periyotlarda meydana gelen bu zelzeleleri karşılayacak biçimde kentleri inşa etmeleri gerektiğini vurgulayan Kumsal, antik devirdeki bilgilerin bunun için kıymetli ipuçları verdiğini bildirdi.
Stratonikeia Antik Kenti Hafriyat Lideri Prof. Dr. Bilal Söğüt de antik kentin birfazlaca bölgesinde hafriyat çalışması yürütüldüğünü kaydetti.
Çalışmalarda birfazlaca periyoda ilişkin sarsıntı izlerine rastladıklarını belirten Söğüt, şu biçimde devam etti:
“Bölgede antik devirden itibaren büyük zelzelelerin olduğunu biliyoruz. Örneğin milattan daha sonra 139’da büyük bir zelzele oldu ve bu zelzelede kuzey kapının olduğu yerdeki kapı yıkıldı. Stratonikeialılar kendi kaynakları ve Roma İmparatoru Antoninus Pius’un 25 bin denarius para yardımı ile artık ayakta gördüğümüz iki girişli kapıyı ve çeşme anıtını yaptılar.”
Antik kentin milattan daha sonra 365’te 7,5 şiddetinde büyük sarsıntı yaşadığını aktaran Söğüt, sarsıntı niçiniyle bir fazlaca yapının yine yıkıldığını kaydetti.
Kentin, yapılan yardımların da takviyesiyle bir daha ayağa kaldırıldığını belirten Söğüt, “bu vakitteki en büyük yardımlardan birisini Stratonikeialı Maksimus yaptı. Bunların yazıtları var. sonrasındasında milattan daha sonra 11. yüzyılda bir daha büyük bir sarsıntı oldu. Bunun tam tarihi bilemiyoruz. Kentin toplamda en az 5 büyük zelzele geçirdiğini biliyoruz.” sözlerini kullandı.
Antik kentte çalışmalar yürüten Pamukkale Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halil Kumsar, AA muhabirine, arkeolojik bilgilere göre milattan daha sonra 4. yüzyılda meydana gelen büyük bir zelzele kararında Stratonikeia’nın biroldukça yapısında ağır hasar meydana geldiğini söylemiş oldu.
Kentin, tarihin çeşitli devirlerinde yaşanan diğer sarsıntılardan de etkilendiğini belirten Kumsar, “Antik kentte tarihi devirdeki zelzelelerin izlerini rahatlıkla nazaranbiliyoruz. Sarsıntılar farklı vakit içinderda farklı tesirler yapmış.” dedi.
Kumsar, kentin “Batı Caddesi”nde yapılan yüzey kazılarında devrilmiş yapıları ve sütunları gördüklerini ve incelediklerini söz etti.
Bu yapıların ve sütunların devrilme istikametlerinin, büyük sarsıntı kuvvetinin hangi taraftan geldiğinin göstergesi olduğuna işaret eden Kumsar, bölgede 6,5 şiddetinin üzerinde, yüzeye yakın alanlarda meydana gelen sarsıntıların oluşturduğu tesirleri incelediklerini kaydetti.
Gözlemledikleri alanda devrilmiş sütunlar bulunduğu anlatan Kumsar, şöyleki devam etti:
“Devrilen sütunlar, karşıdaki yamacın eteklerinden geçen fayın hareketini gösteriyor. Bu faylar antik periyotlarda de tesirli olmuş. Günümüzde ve ileride de bu fayların tesirli olması kelam konusu. Meydana gelen zelzelelerin büyüklükleri 6’nın üzerinde. Bu bölgede ve yakın alanlarda 6,5 büyüklüğündeki zelzelelerin son 100 yıl içerisinde olduğunu biliyoruz. Stratonikeia’nın antik tiyatrosunda da bir heyelan oluşmuş. Milattan daha sonra 3. yüzyılın ortalarına denk geliyor. O periyottan daha sonra orasının kullanılmadığına dair bilgiler var. “
Mahallî idarelerin, tarihî periyotlarda meydana gelen bu zelzeleleri karşılayacak biçimde kentleri inşa etmeleri gerektiğini vurgulayan Kumsal, antik devirdeki bilgilerin bunun için kıymetli ipuçları verdiğini bildirdi.
Stratonikeia Antik Kenti Hafriyat Lideri Prof. Dr. Bilal Söğüt de antik kentin birfazlaca bölgesinde hafriyat çalışması yürütüldüğünü kaydetti.
Çalışmalarda birfazlaca periyoda ilişkin sarsıntı izlerine rastladıklarını belirten Söğüt, şu biçimde devam etti:
“Bölgede antik devirden itibaren büyük zelzelelerin olduğunu biliyoruz. Örneğin milattan daha sonra 139’da büyük bir zelzele oldu ve bu zelzelede kuzey kapının olduğu yerdeki kapı yıkıldı. Stratonikeialılar kendi kaynakları ve Roma İmparatoru Antoninus Pius’un 25 bin denarius para yardımı ile artık ayakta gördüğümüz iki girişli kapıyı ve çeşme anıtını yaptılar.”
Antik kentin milattan daha sonra 365’te 7,5 şiddetinde büyük sarsıntı yaşadığını aktaran Söğüt, sarsıntı niçiniyle bir fazlaca yapının yine yıkıldığını kaydetti.
Kentin, yapılan yardımların da takviyesiyle bir daha ayağa kaldırıldığını belirten Söğüt, “bu vakitteki en büyük yardımlardan birisini Stratonikeialı Maksimus yaptı. Bunların yazıtları var. sonrasındasında milattan daha sonra 11. yüzyılda bir daha büyük bir sarsıntı oldu. Bunun tam tarihi bilemiyoruz. Kentin toplamda en az 5 büyük zelzele geçirdiğini biliyoruz.” sözlerini kullandı.