İzmir’in Agamemnon Ilıcası
Anadolu’nun coğrafik olarak da Büyük Asya ile Avrupa içinde bir köprü, geçit olduğu açıktır.
Kültürlerin harman olduğu, farklı biroldukca kavmin gelip geçtiği, iz bıraktığı ülkedir Anadolu.
Anadolu’nun süper bilgesi Yunus Emre’nin yüzseneler evvel dediği üzeredir:
“Mal sahibi mülk sahibi/Hani bunun birinci sahibi”.
Bugün bu topraklarda biz yaşıyoruz ve geçmişten kalan izler bizim mirasımızdır.
Göbeklitepe, Çatalhöyük, Hattuşa, Bergama ve Akropolü, Efes ve Selsius Kütüphanesi, Mevlana, Pir Sultan Abdal, Konak Saat Kulesi, Hisar Camii, Aya Vukla Kilisesi, Havralar, İzmir Agorası, daha kacı hepsi bizimdir, Anadolu’nundur.
Mustafa Kemal Atatürk’ün, Fatih Sultan Mehmet’in Troya Savaşı kahramanı Hektor’a sahip çıktığı söylenir. İsmet İnönü antik çağ klasiklerinin Bergama tiyatrolarında oynanmasını istemiştir.
Bu yaklaşımlar, Türkiye Cumhuriyeti kurucularının yüksek tarih şuurunu gösterir.
Turgut Özal antik Efes’in Roma, Pergamon’un Helenistik bir kent olduğuna işaret etmişti.
R.T.Erdoğan Bergama’nın antik Selinos Çayı’nı, Hadrianus Tünellerini restore edeceklerini bildiriyor.
Daha da artması dileğiyle bu şuur o denli ya da bu biçimde sürüyor.
Bu bağlamda bugün büyük efor ve özveriyle tarihi yapıtlarımızı müdafaaya çalışıyoruz. Eski yapıtlarımızı onarıyoruz. Almanya’ya gdolayılen Zeus Sunağının meskenine dönmesini istiyoruz. Kaçırılan tarihi yapıtlarımızı geri almaya çalışıyoruz.
Balçova/Agamemnon ılıcası İzmir’de, yüzsenelerdan beri insanlığa hizmet eden ve bununla birlikte kültürel miras olan bir varlıktır.
Yüzseneler evvel, İ.S.2.yüzyılda hayatış, Batı Anadolulu Pausanias üzere ünlü antik müellifler o periyotta, yaklaşık iki bin yıl evvel bile İzmir’de, bugün Balçova’daki şifalı sıcak suyun Agamemnon ılıcaları olarak anıldığından kelam eder.
Çok eskilerde bu ılıcanın bulunduğu yere Klazomenai derlerdi.
Bu sözcükten bozma Klizman, yakın vakitte kadar, bugün Güzelbahçe olarak isimlendirilen deniz kıyısına, yeşillik etrafa verilen ismi.
Nedir, kimdir bu Agamemnon?
Agamemnon mitolojik, söylencesel bir Kral’dır. Yani hayatış mı yaşamamış mı muhakkak değildir. Yani, hareketleri ortasında gerçeklik hissesi da olabilecek epey eski bir masal kahramanıdır.
Büyük dedesi Tantalos Manisalı’ydı. Spil dağında tahtı olduğu rivayet edilir. bu biçimdeın inancına göre yaradanlara karşı geldiği için cezalandırılmıştı. Cezasını çektiği, İzmir-Yamanlar Dağı’ndaki Karagöl evvelden onun ismiyle, Tantalos Gölü diye anılırdı.
Manisa’nın Spil Dağı’ndaki, ortasından sular sızan bir kaya, ağlayan kaya hala onun kızının, Niobe’nin ismini taşıyor.
bir daha söylenceye bakılırsa, Tantolos’un oğlu, Agamemnon’un dedesi Pelops ise Manisa’dan Yunanistan’da Mora yarımadasına göçmüş, orada Olimpiyat oyunlarını başlatmıştı. Mora yarımadasına Peloponnesos diye onun ismi verilmiştir.
Yani Agamemnon’un soyu Batı Anadolu kökenliydi. daha sonradan Yunanistan’a göçmüşlerdi. esasen hiç birinin ismi Helence/Yunanca değildi.
Agamemnon’u, 2700 yıl evvel Dünya kültürüne tanıtan, bu biçimdela ilgili bize biroldukça bilgi vermesiyle birlikte bir daha de bir masal olan şiirsel İliada isimli yapıtıyla Homeros’tur. Batı edebiyatının başlatıcısı sayılan Homeros da İzmirli’ydi. Yapıtlarını Meles Çayı kenarında yazdığı söylenir.
Bunların hepsi Anadolu hikayeleri, ayrıntılarıdır.
Yani, şayet hayatışlarsa bu bireylerin hepsi Anadolu kökenlidir ve bizimle birebir suyu içip birebir havayı solumuşlardır. Birebir toprağın ekmeğini yemişlerdir.
Onların; çocukları, eşleri, yakınları ile olan, bu biçimdeın toplumsal ve ahlaki yapısına bakılırsa değerlendirilebilecek ve çabucak hepsinden insani dersler alınabilecek ilgileri Dünya edebiyatında büyük trajik yapıtlara yansıtılmıştır.
Oyunları Dünya’nın dört bir yanında devamlı sahnelenen, Euripides (Evripides) , Aiskhylos (Eshilos) üzere büyük antik tiyatro muharrirlerinin yapıtları buna örnektir.
Ünü günümüzde hala süren Agamemnon, bir daha masalsı olaylar kararında topladığı askeri birliklerle Troya/Çanakkale’ye saldırmak üzere çıktığı seferde yolunu şaşırır. İzmir’in kuzeyinde Dikili kıyılarında karaya çıkar.
Aslında bu hikaye; Helenler’in İ.Ö.1200’lerden daha sonra Anadolu’ya yaygın olarak gerçek göç, yerleşme durumunun söylencesel tabiri olmalıdır.
Agamemnon, karaya çıktığı Bakırçay Ovası’na hâkim olan Pergamon/Bergama kentinin kurucusu sayılan Kral Telefos’un yönettiği yerlilerle savaşır.
Çatışmada yaralanan askerlerini, teklif üzerine, bu biçimdelar da ünlü olan İzmir, bu biçimdeki ismi Smyrna yakınlarındaki Balçova Ilıcalarına gönderir.
Bunun için bu ılıca bu olaydan daha sonra daha da ünlenir. Agamemnon Ilıcaları olarak anılır. Hatta ismine, o çağda bile şenlikler yapılır.
Bunlar, değişik antik muharrirlerin anlattığı öykülerdir. Üstelik bu hikayeler, Berlin’de bulunan Bergama’nın Zeus Sunağı’nın mermerden yapılmış heykelimsi mükemmel iç frizlerinde, mermere kazılmış çizgi roman üzere, görsel olarak da anlatılır.
İşte İzmir ve etrafı, bütün dünyanın bildiği maddi manevi eşsiz tarihi izlere sahiptir.
Şayet kültür insanların maddi, manevi, zihinsel birikiminin toplamı ise o da insanlık kültürün en kıymetli kesimlerinden biridir.
Balçova Ilıcası’nın senelerca Agamemnon Ilıcası olarak anılması bir gerçektir. Yüzsenelerdır lisanına, dinine bakmadan insanlara şifa dağıtıyor.
Bu niçinlerle Agamemnon Ilıcası, ismiyle birlikte bir kültürel mirastır. İnsanlığın gelişmeninde bıraktığı ayak izlerinden biridir.
Antik çağlardan kalma; İzmir, İstanbul, Ankara, Adana, Konya, Manisa, Bursa, Bergama üzere eski kent isimleri hala lisanımızda yaşıyor. Ve biz bunları kullanıyoruz.
Dünya’da serüvenleri çocuklara ders kitabı olarak okutulan, her etrafta tanınan Agamemnon’un ismini bir ılıca ya da bir objeye isim olarak kullanmak tarihe, yaşadığımız topraklara bir hürmet olmakla birlikte, turist çekmek için çırpınan İzmir’in tanıtımında olumlu ve gerçek bir soluktur.
Üstelik Pagos, Punta, Kordelya üzere İzmir’le bağlantılı isimler Türkçe olmadığı üzere, Agamemnon ismi dahil hiç biri Helence/Yunanca da değildir.
Muhtemelen birçoğu, bu topraklarda iz bırakmış Romalılar, Helenler’den de evvel hayatış Luviler ve akrabaları üzere fazlaca eski Anadolu halklarının lisanlarının seslerini taşır.
Bir tarihi eser cenneti olan, üzerinde yaşadığımız; büyük ozan Nazım Hikmet’in dediği üzere: “Dört nala gelip uzak Asya’dan/ Akdeniz’e bir kısrak başı üzere uzanan” bu memleket bizimdir.
Bizdilk evvel bu topraklarda hayatış insanların geride bıraktığı tarihi eserler ve isim izleri, geleceğe aktarmakla sorumlu olduğumuz bize bırakılmış mirastır.
Bu niçinlerle, son vakit içinderda, her insanın İzmir’in yeterliliğini istediği bir ortamda tartışılan Agamemnon’a ve Ilıcasına, kendi lokal külçeşidinin zenginliğinin şuurunda, daha geniş bir açıdan, kozmik kültür bağlamında bakmak daha doğrudur.
Anadolu’nun coğrafik olarak da Büyük Asya ile Avrupa içinde bir köprü, geçit olduğu açıktır.
Kültürlerin harman olduğu, farklı biroldukca kavmin gelip geçtiği, iz bıraktığı ülkedir Anadolu.
Anadolu’nun süper bilgesi Yunus Emre’nin yüzseneler evvel dediği üzeredir:
“Mal sahibi mülk sahibi/Hani bunun birinci sahibi”.
Bugün bu topraklarda biz yaşıyoruz ve geçmişten kalan izler bizim mirasımızdır.
Göbeklitepe, Çatalhöyük, Hattuşa, Bergama ve Akropolü, Efes ve Selsius Kütüphanesi, Mevlana, Pir Sultan Abdal, Konak Saat Kulesi, Hisar Camii, Aya Vukla Kilisesi, Havralar, İzmir Agorası, daha kacı hepsi bizimdir, Anadolu’nundur.
Mustafa Kemal Atatürk’ün, Fatih Sultan Mehmet’in Troya Savaşı kahramanı Hektor’a sahip çıktığı söylenir. İsmet İnönü antik çağ klasiklerinin Bergama tiyatrolarında oynanmasını istemiştir.
Bu yaklaşımlar, Türkiye Cumhuriyeti kurucularının yüksek tarih şuurunu gösterir.
Turgut Özal antik Efes’in Roma, Pergamon’un Helenistik bir kent olduğuna işaret etmişti.
R.T.Erdoğan Bergama’nın antik Selinos Çayı’nı, Hadrianus Tünellerini restore edeceklerini bildiriyor.
Daha da artması dileğiyle bu şuur o denli ya da bu biçimde sürüyor.
Bu bağlamda bugün büyük efor ve özveriyle tarihi yapıtlarımızı müdafaaya çalışıyoruz. Eski yapıtlarımızı onarıyoruz. Almanya’ya gdolayılen Zeus Sunağının meskenine dönmesini istiyoruz. Kaçırılan tarihi yapıtlarımızı geri almaya çalışıyoruz.
Balçova/Agamemnon ılıcası İzmir’de, yüzsenelerdan beri insanlığa hizmet eden ve bununla birlikte kültürel miras olan bir varlıktır.
Yüzseneler evvel, İ.S.2.yüzyılda hayatış, Batı Anadolulu Pausanias üzere ünlü antik müellifler o periyotta, yaklaşık iki bin yıl evvel bile İzmir’de, bugün Balçova’daki şifalı sıcak suyun Agamemnon ılıcaları olarak anıldığından kelam eder.
Çok eskilerde bu ılıcanın bulunduğu yere Klazomenai derlerdi.
Bu sözcükten bozma Klizman, yakın vakitte kadar, bugün Güzelbahçe olarak isimlendirilen deniz kıyısına, yeşillik etrafa verilen ismi.
Nedir, kimdir bu Agamemnon?
Agamemnon mitolojik, söylencesel bir Kral’dır. Yani hayatış mı yaşamamış mı muhakkak değildir. Yani, hareketleri ortasında gerçeklik hissesi da olabilecek epey eski bir masal kahramanıdır.
Büyük dedesi Tantalos Manisalı’ydı. Spil dağında tahtı olduğu rivayet edilir. bu biçimdeın inancına göre yaradanlara karşı geldiği için cezalandırılmıştı. Cezasını çektiği, İzmir-Yamanlar Dağı’ndaki Karagöl evvelden onun ismiyle, Tantalos Gölü diye anılırdı.
Manisa’nın Spil Dağı’ndaki, ortasından sular sızan bir kaya, ağlayan kaya hala onun kızının, Niobe’nin ismini taşıyor.
bir daha söylenceye bakılırsa, Tantolos’un oğlu, Agamemnon’un dedesi Pelops ise Manisa’dan Yunanistan’da Mora yarımadasına göçmüş, orada Olimpiyat oyunlarını başlatmıştı. Mora yarımadasına Peloponnesos diye onun ismi verilmiştir.
Yani Agamemnon’un soyu Batı Anadolu kökenliydi. daha sonradan Yunanistan’a göçmüşlerdi. esasen hiç birinin ismi Helence/Yunanca değildi.
Agamemnon’u, 2700 yıl evvel Dünya kültürüne tanıtan, bu biçimdela ilgili bize biroldukça bilgi vermesiyle birlikte bir daha de bir masal olan şiirsel İliada isimli yapıtıyla Homeros’tur. Batı edebiyatının başlatıcısı sayılan Homeros da İzmirli’ydi. Yapıtlarını Meles Çayı kenarında yazdığı söylenir.
Bunların hepsi Anadolu hikayeleri, ayrıntılarıdır.
Yani, şayet hayatışlarsa bu bireylerin hepsi Anadolu kökenlidir ve bizimle birebir suyu içip birebir havayı solumuşlardır. Birebir toprağın ekmeğini yemişlerdir.
Onların; çocukları, eşleri, yakınları ile olan, bu biçimdeın toplumsal ve ahlaki yapısına bakılırsa değerlendirilebilecek ve çabucak hepsinden insani dersler alınabilecek ilgileri Dünya edebiyatında büyük trajik yapıtlara yansıtılmıştır.
Oyunları Dünya’nın dört bir yanında devamlı sahnelenen, Euripides (Evripides) , Aiskhylos (Eshilos) üzere büyük antik tiyatro muharrirlerinin yapıtları buna örnektir.
Ünü günümüzde hala süren Agamemnon, bir daha masalsı olaylar kararında topladığı askeri birliklerle Troya/Çanakkale’ye saldırmak üzere çıktığı seferde yolunu şaşırır. İzmir’in kuzeyinde Dikili kıyılarında karaya çıkar.
Aslında bu hikaye; Helenler’in İ.Ö.1200’lerden daha sonra Anadolu’ya yaygın olarak gerçek göç, yerleşme durumunun söylencesel tabiri olmalıdır.
Agamemnon, karaya çıktığı Bakırçay Ovası’na hâkim olan Pergamon/Bergama kentinin kurucusu sayılan Kral Telefos’un yönettiği yerlilerle savaşır.
Çatışmada yaralanan askerlerini, teklif üzerine, bu biçimdelar da ünlü olan İzmir, bu biçimdeki ismi Smyrna yakınlarındaki Balçova Ilıcalarına gönderir.
Bunun için bu ılıca bu olaydan daha sonra daha da ünlenir. Agamemnon Ilıcaları olarak anılır. Hatta ismine, o çağda bile şenlikler yapılır.
Bunlar, değişik antik muharrirlerin anlattığı öykülerdir. Üstelik bu hikayeler, Berlin’de bulunan Bergama’nın Zeus Sunağı’nın mermerden yapılmış heykelimsi mükemmel iç frizlerinde, mermere kazılmış çizgi roman üzere, görsel olarak da anlatılır.
İşte İzmir ve etrafı, bütün dünyanın bildiği maddi manevi eşsiz tarihi izlere sahiptir.
Şayet kültür insanların maddi, manevi, zihinsel birikiminin toplamı ise o da insanlık kültürün en kıymetli kesimlerinden biridir.
Balçova Ilıcası’nın senelerca Agamemnon Ilıcası olarak anılması bir gerçektir. Yüzsenelerdır lisanına, dinine bakmadan insanlara şifa dağıtıyor.
Bu niçinlerle Agamemnon Ilıcası, ismiyle birlikte bir kültürel mirastır. İnsanlığın gelişmeninde bıraktığı ayak izlerinden biridir.
Antik çağlardan kalma; İzmir, İstanbul, Ankara, Adana, Konya, Manisa, Bursa, Bergama üzere eski kent isimleri hala lisanımızda yaşıyor. Ve biz bunları kullanıyoruz.
Dünya’da serüvenleri çocuklara ders kitabı olarak okutulan, her etrafta tanınan Agamemnon’un ismini bir ılıca ya da bir objeye isim olarak kullanmak tarihe, yaşadığımız topraklara bir hürmet olmakla birlikte, turist çekmek için çırpınan İzmir’in tanıtımında olumlu ve gerçek bir soluktur.
Üstelik Pagos, Punta, Kordelya üzere İzmir’le bağlantılı isimler Türkçe olmadığı üzere, Agamemnon ismi dahil hiç biri Helence/Yunanca da değildir.
Muhtemelen birçoğu, bu topraklarda iz bırakmış Romalılar, Helenler’den de evvel hayatış Luviler ve akrabaları üzere fazlaca eski Anadolu halklarının lisanlarının seslerini taşır.
Bir tarihi eser cenneti olan, üzerinde yaşadığımız; büyük ozan Nazım Hikmet’in dediği üzere: “Dört nala gelip uzak Asya’dan/ Akdeniz’e bir kısrak başı üzere uzanan” bu memleket bizimdir.
Bizdilk evvel bu topraklarda hayatış insanların geride bıraktığı tarihi eserler ve isim izleri, geleceğe aktarmakla sorumlu olduğumuz bize bırakılmış mirastır.
Bu niçinlerle, son vakit içinderda, her insanın İzmir’in yeterliliğini istediği bir ortamda tartışılan Agamemnon’a ve Ilıcasına, kendi lokal külçeşidinin zenginliğinin şuurunda, daha geniş bir açıdan, kozmik kültür bağlamında bakmak daha doğrudur.