Kar yağışının insan beynindeki sürpriz tesiri

Suluman

Global Mod
Global Mod
6 Kas 2020
2,927
0
36
Kar yağışının insan beynindeki sürpriz tesiri
GÜLAY FAZİLETLİ

Kimi kar mümkünlüğünü duyduğu anda günde tekraren sefer hava durumunu denetim ediyor, kimi sabah uyanır uyanmaz çatılar beyazlamış mı diye koşarak cama gidiyor. Hatta kimileri gece bir kar yağışı bekleniyorsa sık sık kalkarak kar denetimi yapıyor. Araştırmalara nazaran kar niçiniyle her yerin beyazlaması insanların büyük çoğunluğunda olumlu hisler uyandırıyor. halbuki ki kar ve soğuk ömrü zorlaştıran hava olayları. Isınmak güç ve maliyetli, trafik kazalarının sayısı artıyor, kendimizi koruyamazsak sıhhatimize ziyan verebiliyor!


Tüm bunlara karşın kar sevdası, bir umut kar yağışını bekleme heyecanı dinmiyor. Kar “Eyvah hayat felç olacak” gerginliği değil de memnun ve içi kıpır kıpır eden bir heyecanla bekleniyor birden fazla kişi tarafınca.

Bu kar aşkı Türkiye’de de tıpkı. Twitter’da amatör ya da profesyonel olarak daima kar iddiası yapan, haritalar yayınlayan ve binlerce takipçisi bulunan hayli sayıda hesap var. Bu hesaplar takipçileriyle yakın bir irtibat ortasında. “Şuraya kar yağacak mı?” “Okullar tatil olur mu?”, “Kardan adam yapılır mı?” üzere sorulara ‘kar tahmincileri’nden yanıt almaya çalışıyorlar. Gönüllerde bir kar sevdasıdır gidiyor.


Bilhassa yetişkinlerde kar merakı psikologların da ilgilendiği bir husus. Sanki bu çocukluktan gelen bir merak mı? Yoksa bir gün olsa işe gitmeme mümkünlüğü mı cazip geliyor? Bilhassa ‘sıkılma’ fenomeni üzerine çalışan İngiliz psikolog Dr. Sandi Mann, bilhassa kent hayatının fazlaca rutin ve sıkıcı olduğunu, daima tıpkı nizamı takip etmenin bunaltıcı olduğunu kar yağışının bu rutini bozduğu için cazip geldiğini argüman ediyor. Mann’a göre deniz, kum ve kar insanı çocukluk hisleriyle bir daha buluşturan iki doğal etken. Bu etkenler duygusal hafızamızı devreye sokuyor. Kar yağışı bir manada bizi çocukluğumuza, sorumluluğumuzun daha az olduğu umursamaz günlere gdolayıyor. bir epeyce insanın çocukken karda oynadığı anıları var, bu yüzden yetişkinlikte de bu beyaz örtüyü, lapa lapa yağan karı görür görmez o anılarımızı hatırlıyoruz, duygusal hafızamız devreye giriyor ve kendimizi keyifli ve heyecanlı hissediyoruz. Klinik psikolog Dr. John Mayer de bilhassa ağır kar yağışı ve kar fırtınalarının farklı bir his uyarımına sahip olduğu görüşünde. Bir yanda tabiatın gücüne duyulan dehşet, öbür yanda beyaz esaretin bembeyaz hoşluğu… Bu karmaşık hisler bizi ruhsal olarak özgün bir biçimde etkiliyor ve kar sevdamız gün yüzüne çıkıyor.


Kara olan bu sevgimizi ve yaşadığımız heyecanı açıklamaya çalışırken psikologların üzerinde anlaştığı en kıymetli açıklama da kar yağışının “doğa ana”nın, bizim asla denetim edemediğimiz bir fenomeni olmasından kaynaklanıyor. Psikologlara göre, insan olarak hepimizin “kontrolümüz haricinde olan olaylara, denetim edemediğimiz durumlar altında kalmaya” gereksinimimiz var. Kendimizden daha büyük, bizim dışımızda bizden bağımsız gelişen ve denetim etmemiz imkansız olan fenomenlere muhtaçlığımız var ki biraz olsun her gün üzerimize yüklenen sorumluluklardan, sorulan hesaplardan uzaklaşmaya ve bir nefes almaya fırsat bulalım. Yani denetimin her vakit bizde olması insanı yoruyor, bunaltıyor. ötürüsıyla kar yağışı meselade işler denetimimiz dışına çıktığı, müdahale edemediğimiz vakit bu bize bir rahatlama penceresi açıyor. O gün işe gidemediğimiz için kimseye hesap vermemiz gerekmiyor, toplantılarımızı iptal ettiğimiz için kimseden özür dilememiz de gerekmiyor. Zira tüm bu aksaklıkların sorumlusu biz değiliz. Her günün koşuşturmacası ortasında vücudumuzun ve zihnimizin dinlenme muhtaçlığı giderek artıyor, tabiat ana da kendi gücünü kullanarak bize bir mola sağlıyor. Kısa mühlet de olsa sorumluluk bizde değil, işler denetimimiz haricinde. Bize de zihnimizi ferahlatıp o kaos dolu günler kısa müddet ortasında geri gelene kadar çocuklar üzere karın tadını çıkarmak kalıyor.


Bu hafta tüm Türkiye’de çok ve soğuklar ve kar yağışları bekleniyor. Hava, dışarıdaki her canlı için zorlukları da birlikteinde getiriyor. Kar keyfi, beyaz örtü, kartopu ve kardan adam yahut kızak fazlaca eğlenceli ancak sokakta hayatını sürdüren insan ve hayvan tüm canlılar için bu beyaz örtü ve dondurucu soğuk hayatta kalma uğraşını çok zorlaştırıyor. Elimizden geliyorsa onlara merhamet gösterip karınlarını doyuralım. İşyerlerimizin, dükkanlarımızın kapılarını ısınmaya gereksinimi olan küçük büyük canlar için açalım, bu dünyayı hepimiz paylaşıyoruz ve onların bizim yardımımıza muhtaçlıkları var. Kar keyfini yaşarken, zihnimizi dinlendirirken bu gerçeği unutmamalıyız.

GÜÇLÜ OLMANIN MATEMATİĞİ!

İsveç’teki Göteborg Üniversitesi’nden Pär Bjälkebring ve ABD’deki Oregon Üniversitesi Bilimsel İrtibat Araştırmaları Merkezi yöneticisi Ellen Peters’ın The Conversation’da yayınlanan araştırması zenginlik ve matematik içindeki alakayı anlatıyor.

2021’in Kasım ayında sonuçları yayınlanan araştırma matematikte âlâ olanların daha fazla para kazandığını ve hayatlarından daha şad olduklarını ortaya koyuyor. Görünen o ki benim varlıklı olma bahtım yok, zira matematiğim ne yazık ki yeterli değil! bir daha de benim gibiler için güzel bir haber de var. Matematikte düzgün olanlar yüksek gelire sahip olduklarında memnun olsalar da şayet ekonomik güçlerini artıramazlarsa matematikte uygun olmayanlara kıyasla memnuniyetsizlikleri da fazla oluyor. Buradan züğürt tesellisi çıkar…

Araştırmada iştirakçilerin iki soruluk bir testi yapmaları istendi: Hanenin geliri ve hayatlarından ne kadar mutlu oldukları… Matematik maharetlerini anlamak için de zorluk derecesi değişen sekiz matematik sorusuna karşılık vermeleri istendi.

Sekiz soruluk matematik testinde her bir ek gerçek yanıtı verenlerin yıllık ortalama 4 bin dolar daha fazla kazandığı belirlendi. Tüm matematik sorularını hakikat yanıtlayanların yıllık geliri ise başkalarından yaklaşık 30 bin dolar fazla.

Matematikte âlâ olanlar gelire de doymuyor! Bir üst hudut yok. halbuki matematiği zayıf olanların bir üst hududu var: 50 bin dolar (Tabi bu araştırmanın ABD’de yapıldığını da unutmayalım). Bu sayıdan daha fazla kazanmak hayattan alınan memnuniyeti epeyce fazla arttırmadı. Görünen o ki sayılarla ortası uygun olmayanlar memnunluğu para haricindeki şeylerde arıyor.

KIYMETLİ BİR OYUN

Microsoft geçen hafta ünlü oyun şirketi Activision Blizzard’ı satın aldı. Yaklaşık 70 milyar dolarlık (kusura bakmayın TL’ye çeviremiyorum) sayıyla bugüne kadarki en büyük satın alma olacak. Şayet mutabakat tamamlanabilirse Microsoft Tencent ve Sony’den daha sonra dünyanın en büyük üçüncü oyun şirketi olacak. Oyun sanayisi 175 milyar dolarlık bir pazar. Oyun konsolu Xbox’ı bünyesinde bulunduran Microsoft; Activision Blizzard’ın kült oyun serileri Call of Duty, Diablo, Overwatch , Candy Crush ve Warcraft’ın da sahibi olacak. Bu oyunlar çocuklar kadar yetişkinlerin de tutkusu… Microsoft’un Game Pass oyununun 25 milyon, Activision’ın Call of Duty oyununun 100 milyon kullanıcısı var. Minecraft o kadar ünlü ki, YouTube’daki görüntüleri son vakit içinderda 1 trilyonla izlenme rekorları kırdı.

Dünyada yaklaşık üç milyar kişinin oyun oynadığı düşünülürse Microsoft’un sonucu pek yanlış üzere görünmüyor.

Teknoloji devi bu satın almayla insanların dijital dünyada giderek daha fazla vakit harcayacağına dair de büyük bir bahse giriyor. Microsoft, bu atakla metaverse dünyasına giriş yapmış oluyor.

Metaverse ezoterik bir konu değil, hatta Minecraft, Second Life, Sims, Roblox ve Fortnite üzere oyunlara ilginiz var ise o dünyanın içine girmiş bile olabilirsiniz. Gerçek şu ki, dijital bir ömrümüz var. Microsoft, oyuncuların Metaverse’in merkezinde olduğuna inanıyor. Bu niçinle oyun şirketi almak istemeleri anlaşılır.

Artık Microsoft’un oyunları, Xbox konsolu, Azure Bulut hizmeti, Hololens Karma Gerçeklik başlıkları, Altspace VR (Buluşup tanışma, sohbet odaları oluşturma ya da var olan odalarda gezinme imkanı veren sanal bir toplumsal alan) ve Mesh (üç boyutlu avatarınızı ya da 360 holoportasyon teknolojisi ile gerçekçi imajınızı, eş vakitli Mesh platformuna aktarıp sanal dünyada etkinliklere ya da toplantılara katılabiliyorsunuz) ile metaverse için gerekli her şeyi var.

HAYALİ BİLE HOŞ: TATİL…

Dünyanın en büyük seyahat rehberi platformu Tripadvisor’ın Gezginler Topluluğu 2022 yılı için en tanınan 22 destinasyonu deklare etti.

Pandemi niçiniyle orta ara küçük kaçamaklar, açık hava seyahatleri yerini seyahate dönüşe bırakıyor. Tripadvisor gezginleri yeni yerler görmeye hazır!

Listede bu yıl enteresan ülkeler var. Kent severler kategorisinde Londra, Paris, Roma üzere tanınan rotaların tacını elinden alan Dubai, yılın kazananı olacak üzere görünüyor. Lüks alışverişi, ultra çağdaş mimarisi ve canlı gece ömrüyle tanınan Dubai, kent severlerin birinci tercihi oldu. ABD’de ise Las Vegas, New York’u geride bırakmayı başardı.

İspanya’nın meşhur adası Mayorka, 2022 yılının ‘1’ numaralı trendi. Ülkenin bir öbür bilinen adası İbiza da altıncı sırada.

2022’nin en tanınan 10 destinasyon listesi şöyleki…

1) Mayorka.. Pitoresk koyları, Mağribi mimarisi ile her yaştan gezgine heyecan veriyor.

2) Mısır Kahire… Giza piramitlerine yapılan özel seyahat ve deve sürme bu yıl seyahat tutkunlarının radarında.

3) Yunanistan’ın Rodos adası.

4) Meksika’nın Tulum bölgesi… Lokal konutlarda yenilen Meksika yemekleri, kıyıları ve arkeolojik kalıntılara olan merakı gölgede bıraktı.

5) Hırvatistan Dubrovnik… Dalış cinsleri ve deniz sporları 2022’de bölgeyi beşinci sıraya taşıdı.

6) İspanya İbiza…

7) Brezilya Natal’daki Maracajaú plajı.

8) Tanzanya Arusha… Meterunu şelaleleri ve özel kahve tipleriyle listede.

9) Türkiye bakılırsame… Hayal üzere balon tipleri bu yıl Tripadvisor gezginlerinin birinci 10 tercihi içinde yer alıyor.

10) Yunanistan’ın Santorini adası.

Yemek severler kategorisinde Roma hala tepede. Kosta Rika’daki Arenal Volkanı Ulusal Parkı 2022’de açık hava meraklılarının listelerinin başında. Kosta Rika’nın en düzgün yürüyüş rotalarından biri olan park, varlıklı yağmur ormanları içinde, yabanî tabiatta yürüme imkanı sunuyor. Güneş arayanlar da Meksika Cancun’a gidecekmiş.

Buraları kim görmek istemez… Liste hoş, gitmesi sıkıntı. En düzgünü internette fotoğraflarına bakmak…