Kısıklı’dan bakınca pek şahlanıyor üzere görünmüyor
Fakat bu Kısıklı İstanbul Üsküdar’da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da konutunun olduğu Kısıklı değil.
Hakkari’ye 90, Yüksekova’ya 22 lakin İran hududuna 15 kilometre uzaklıkta, rakımın 3250 metreyi gösterdiği Türkiye’nin doğudaki en uç ve en yüksek noktalarından biri olan Kısıklı Köyü.
Kürtçe ismi Dilezi olan Kısıklı, Hakkari ve köy denince akla birinci gelen klişelerden uzakta, ağaçlar ortasında bahçeli büyük konutların olduğu, okulu mescidi, bakkalı, meydanı olan 1374 nüfuslu büyük bir dağ köyü.
Köyün evvelki akşam sürpriz bir konuğu vardı.
Eski Başbakan ve Gelecek Partisi Genel Lideri Ahmet Davutoğlu.
Bu ziyaret fazlaca uzaklarda ve epeyce üstlerde unutulmuş köyün tarihinde bir birinciydi.
Aslında Davutoğlu’nun üç günlük Hakkari-Yüksekova programında bu biçimde bir ziyaret planlanmamıştı.
Lakin köyün muhtarı, Yüksekova’nın Büyükçiftlik beldesinde bir açık hava toplantısındayken Davutoğlu’nu telefonla arayıp ısrarla köylerine davet etmişti.
Gelecek Partisi’nin Hakkari teşkilatı akşam vakti Yüksekova’ya bile 20 kilometre uzaktaki bir dağ köyüne gitmenin riskli olabileceğini söylemiş oldu Davutoğlu’na.
Birçok eski AK Partili olan Yüksekovalı Gelecek Partililerin, güvenlik haricinde bir çekincesi daha vardı.
Kısıklı, Yüksekova’da HDP’nin kalelerinden bir tanesiydi.
Köyde 2018 genel seçimlerinde HDP’ye 1041, AK Parti’ye yalnızca 35 oy çıkmış.
Mesken sahibi olan Gelecek Partililer, konuklarına mahcup olmak üzere bir kaygı arasındaydiler.
Ne de olsa Davutoğlu, bir HDP seçmeni için tahlil süreci çökerken, 7 Haziran’da HDP ve Demirtaş parlarken ve hendekler süreci yaşanırken AK Parti’nin genel lideri ve Türkiye’nin Başbakanı’ydı.
Gelecek Partili, AK Partili, HDP’li hatta korucu bütün Yüksekovalılar bir özyönetim fantezisiyle başlayan hendek olaylarını epeyce berbat hatırlıyor.
her insanın unutamadığı en makus hatıra ise Yüksekova merkezde PKK militanlarının ele geçirdiği mahallelerin doruktaki tümenden top atışına tutulması…
Çatışmalar sonunda 700 binanın yıkıldığı Yüksekova’da nüfusun büyük bir kısmı askeri operasyonlar başlayınca kenti terk etmişti.
Artık ise kentte ve dağlarda bir güvenlik riski yok.
Kimse uzun müddettir ne bir PKK’lı görmüş ne de dağlarda olduklarını duymuş.
Bu, son 40 yıl ortasında daha evvel bölgede yaşanmamış bir deneyim.
Bir Yüksekovalı “Hendekler, PKK’ya duyulan heyecanı ve yenilmezlik efsanesini bitirdi, karizmasını çizdirdi” diye anlatıyor.
Artık bölgede PKK’nın kararının sürmediği fikri, uzun yıllar boyunca günlük ömrünü bu güç istikrarlarını tartarak sürdürmeye çalışmış bölge halkı için hayati ve yeni bir bilgi.
Bu, öfkeye ve kine dönüşen bir mağlubiyet hissi değil bir rahatlamaya niye olmuş.
Ancak bu kaidelerde yapılan 2018, 2019 seçim sonuçları, devletin resmi tezi “Kürtler PKK endişesinden zorla HDP’ye oy veriyorlar”ı da doğrulamadı.
PKK yenilip, geri çekilince kimse Kürtlüğünden ve Kürtlükle ilgili taleplerinden vazgeçmiş değil.
Geziyi izleyen Davutoğlu’nun danışmanı İlhami Işık’a bakılırsa hendeklerden daha sonra PKK yerini HDP’ye bıraktı:
“Daha evvel askeri olarak fazlaca kere yenilmişti PKK lakin hendeklerde birinci kez siyaseten yenildi. Silahın bir tahlil olduğu fikrine duyulan inancı tüketti. 90’larda yüzbinleri sokaklara döken PKK, bugün Yüksekova’da sokağa çıkın dese kimse çıkmaz, çıkmıyor da esasen. Gençlerin örgüte iştiraki sıfıra yaklaştı. Artık heyecan yaratan HDP. İlgisini Suriye’ye ağırlaştıran PKK bundan şad değil. O yüzden HDP’nin Türkiye siyasetine daha fazla açılmasına karşı marjinal sol örgütlerden isimleri komiser üzere kullanıyor.”
Demirtaş ismi haricinde HDP’nin bir heyecan yarattığı da söylenemez. HDP’li belediyeler de elde ettikleri iktidarı ideolojik propagandayla harcamış.
Şiddetten bıkkınlık hissi her yere hakim.
O denli ki tahlil sürecinde bile kentin ortasında askerlerin ve polislerin ailelerinin yanında infaz edildiği Yüksekova’nın en büyük caddesi Cengiz Topel’de polis ve jandarma çay ocaklarında iskemlelere tünemiş çay içebiliyor.
hayatın rutin akışı herkesi içine çekmiş.
Ancak bu “asker ve polis halkla kucaklaştı” üzere bir Anadolu’dan Görünüm repliğinin gerçeğe dönüştüğü manasına da gelmiyor.
Kentin nüfusunun kıymetli bir kısmını oluşturan polis, jandarma, özel harekatçı, askerler değişik bir hayat yaşayan farklı bir sınıfı oluşturuyor. Cilt renkleri, giysileriyle diğer diyarlardan gelmiş bir yönetici sınıf gibiler.
Fakat örneğin halkla ilgileri daha düzgün olan polisin profili değişmiş.
Genç, saçlarını arttan bağlamış, sneaker giyen uzun namlulu silahlı polisleri, kanken çantalı yeni mezun genç polis kızları Yüksekova’da görür görmez şaşırıyorsunuz.
Kimileri bekçi grubuyla burada misyon yapıyormuş. Bekçi maaşları 6 bini bulabiliyormuş.
Kontratlı er ve uzman çavuşların maaşları ise 12 bin TL’ye yakınmış.
Bu ayrıntıları AK Parti’ye kızıp Gelecek Partisi’ne geçmiş bir korucu sitemkar bir sözle veriyor.
Zira korucu maaşı 2.800 TL’ymiş. Üst bölgelerinde ve denetim noktalarında gün uzunluğu nöbet tutmak ise yalnızca 46 TL.
Koruculuk denince hayli politik bakmamak gerek. Rize’de devletin çay fabrikasında çalışmak her neyse burada korucu olmak da o. Bölge şartlarında bu devlet kapısından girme imkanı.
Bu yüzden olsa gerek yeni korucu takımları bile torpille veriliyormuş.
Şemdinli’de 25 yıl koruculuk yaptıktan daha sonra emekli olmuş daha emektar bir korucubaşı, sekiz çocuğundan hiç birine takım verilmemesine kızıp emsal şikayetleri olan aşiretiyle bir arada AK Parti’den Gelecek Partisi’ne geçtiklerini anlatıyor.
İş kolları farklı olsa da Türkiye genelindeki torpil, adam kayırma şikayetleri ortak.
Jandarma, özel harekatçılar ve askerler ise polislere bakılırsa kentte daha az görünürler.
Görünür olanlarda en dikkat cazip olan, artık resmi üniformanın bir modülü haline gelmiş büyük yüzükler.
Bu yüzüklerin manasını dönerken Van Havalimanı’ndaki bir ikramlık eşya dükkanında daha uygun anlıyorsunuz.
Bu havalimanını kullanan Van, Bitlis, Hakkari’de MHP ve YETERLİ Parti’nin oy oranlarının toplamı bile yüzde 5’in altındayken, havalimanının ikramlık eşya kısmındaki bütün yüzüklerin bu biçimde olmasının ve bunun bu kadar rutinleşmesinin devlet için pek uyguna işaret olmadığı açık.
Ancak bu açık siyasi durumlara karşın kent haricindeki yollarda bir kaç kilometre ortayla kurulmuş güvenlik noktalarından geçerken bile güvenlik güçleri halka karşı nazik, “İnip bagajınızı açar mısınız”, “İyi yolculuklar” diye devam ediyor diyaloglar.
Ancak Hakkari-Van, Yüksekova-Hakkari içinde, yol karakollarına dönüşmüş onlarca güvenlik noktasından geçerken bir saat ortasında beş kez otomobilden inip bagajı açıp gösterince nezaket insanı sakinleştirmiyor.
Ancak burada yaşayanlar için bu artık hayatın rutin bir kesimi.
Güvenlik tasasının ortadan kalkması insanları keyifli etmeye yetmemiş.
Mutsuzluğun temel niçini ise politik değil.
120 bin nüfuslu Yüksekova’da 17-35 yaş ortası 33 bin genç yaşıyor. Resmi sayılara göre işsizlik oranı yüzde 23. Bu oran bile Türkiye ortalamasının neredeyse iki katı. Fakat bu TÜİK’e bakılırsa.
Yüksekovalı yetkililerde daha yaşayan sayılar var: 33 bin gencin 30 binin işsiz olduğunu söylüyorlar.
Yarım asırdır uyuşturucunun İran’dan Türkiye’ye girdiği en değerli noktalardan biri olan Yüksekova’da gençlerin uyuşturucu unsurları kullanım oranları da artmış.
Genç işsizliği TÜİK’in sayılarına gereksinim duymadan görmek için hafta içi mesai saatleri ortasında Yüksekova’nın kalbi Cengiz Topel Caddesi’nde biraz dolaşmak kâfi.
Doğal caddede başınıza bir şey gelmeden dolaşabilirseniz.
Zira 31 Mart’ta yüzde 66 ile seçilen HDP’li belediye lideri koltuğunda altı ay oturduktan daha sonra yerine kaymakamın kayyum olarak atanmasından bu yana kentin her tarafı daima ve peşi sıra kazılıyormuş.
Bir yıl evvel kazılmış cadde bir yıl daha sonra yeniden kazılmaya başlanmış.
Kazılmış derken Yüksekova’nın ana caddesinin ortasında bir yarık açılmış, karşıdan karşıya geçmek bile mümkün değil, bütün kent toz toprak ortasında.
O kadar özensiz bir inşaat ki bu, kentin ortasından akan derenin üstündeki inşaatın etrafına güvenlik bariyeri bile çekilmemiş, caddede yürürken ayağınız kayıp 10 metrelik bir çukurun içine düşebilirsiniz.
Geçen ay gittiğim, AK Partili lideri olan Tatvan da bu biçimdeydi. İki yıldır bitmeyen bir inşaat halkı ve esnafları canından bezdirmişti.
Kayyımlar bitmeyen ve sık sık yinelanan ve tıpkı anda her yerde başlayan hafriyat çalışmaları diye bir belediyecilik usulü geliştirmişler.
Bu iş bilmezliğin iki açıklaması var: Bürokratlar belediyecilik işinden anlamıyor, halka hesap verme sorumlulukları olmadığı için de caddeleri burada beşerler yaşıyor demeden sık sık kazmakta bir beis görmüyorlar.
Lakin bu iyiniyetli açıklama.
Hem Tatvanlılar tıpkı vakitte Yüksekovalıların daha kestirme bir açıklaması var: Yolsuzluk yapıyorlar.
Yolsuzluk argümanları bir suizandan ibaret de değil.
Bu yılın ocak ayında Youtube’a Hakkari TÜGVA lideri olan Yüksekova İmam Hatip Lisesi Müdürü’nün bir ses kaydı düştü. Ses kaydında TÜGVA Lideri, AK Parti Hakkari Vilayet Başkanı’nın ihalelerde ve atamalarda aldığı rüşvetleri anlatıyordu.
Bir ay daha sonra AK Parti sessiz sedasız Hakkari’ye yeni bir vilayet lideri atadı. Tezlerle ilgili ise rastgele bir soruşturma yapılmadı.
www.colemerghaber.com
Olayın karakterleri de ibretlik; imam hatip müdürü, TÜGVA lideri, AK Parti vilayet lideri…
İki ay evvel Bitlis’te, Van’da olduğu üzere artık Hakkari’de ve Yüksekova’da herkes bu “yerel Reis”lerden şikayetçi.
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde bir çeşit adem-i merkeziyetçilik olmuş ve kentlerin yönetimleri direkt Cumhurbaşkanı’na bağlı, Cumhurbaşkanı’nın o kentteki gölgesi üzere olan AK Partili bu lokal reislere devredilmiş.
Evvelden de iktidar partilerinin milletvekilleri ya da vilayet liderleri kentlerde hakimdi. Ancak artık bu hesap sorulmaz, her dediği buyruk bir tıp derebeyliğe dönmüş. Şikayetlerin merkezinde bu “yerel reisler” var.
Bir sivil güvenlik vazifelisi “Burada devlet diye herkes polis ve jandarmayı biliyor, kaygılarını bize anlatıyorlar, diğer muhatap yok” diye anlatıyor bu şahsî berbat idaresi.
Makûs idare deyince yalnızca şu bilgi bile kâfi; Biraz toprağı kazınca suyun çıktığı Yüksekova’da saat 3’ten daha sonra sular kesiliyor. Birtakım otellerde bile su yok. Herkes depolarla susuz kalmaktan kurtuluyor. Elektrikler de sık sık kesiliyor. halbuki baraj var, su boruları döşenmiş, su sayaçları bile dağıtılmış ancak belediyenin borcu yüzünden elektriği kesilince sular bir türlü musluktan akamıyor.
Elektrik kentin en elektrikli konusu. Batı’da da kimi bölümlerin Kürtlerle ilgili ırkçılıklarına meze olan elektrik parasını ödemeyenlerin yükü ödeyenlerin üzerine yüklenince ortaya devasa faturalar çıkmış. Halkın muhatabı ise elektrik işlerinin devredildiği iktidara yakın şirketler. örneğin Hakkari’nin elektriği Ankaralı muhafazakar bir giysi mağazasıyken AK Parti iktidarında büyümüş bir şirkete emanet. Bu hırslı şirketler elektrik sayaçlarını direklerin doruğuna koymak üzere halkı rencide eden işler yapıyorlar.
(İlhami Işık, Twitter üzerinden bu faturaların bir kısmını ödeyebilecek hayırseverlerle buluşturuyor. Bu istekli ağla, günde en az 5 bin TL’lik fatura ödeniyor. 51 bine kadar çıkmış bu sayı. Türkiye’nin her yerinden fatura yağıyor İlhami Işık’ın telefonuna. Ki çabucak hemen yaz aylarındayız.)
Devasa faturaları ödeyecek para ise kimsede yok.
Zira ticari hayat üç şey üzerine konseyi kentte: Asker ve polis memurların maaşı, hayvancılık ve hudut ticareti.
Dağın zirvesinde geniş ovalar üzerine konseyi, doğal bir yayla olan Hakkari ve Yüksekova’da hayvancılık can çekişiyordu aslına bakarsanız kuraklık son darbeyi de vurmuş.
Bir vakit içinder bölgenin hayvancılık merkezi olan Yüksekova’da etin kilosu 60 TL. Beşerler esnafları isyan ettiren her köşede açılmış zincir marketlerde satılan paket dondurulmuş etleri alıyor.
Daha evvelki ismi kaçakçılık olan hudut ticaretinin merkezi ise Yüksekova’ya 40 kilometre uzaktaki Esendere hudut kapısı.
aslına bakarsan hududun öteki tarafındaki Kürtlerle yüzsenelerdır yapılan ticaretin ismi sonlar çekilince kaçakçılığa dönmüştü.
Fakat artık hiç biri yapılamıyor. Esendere hudut kapısı bir açık bir kapalı. Pandemide 16 ay kapalı kaldıktan daha sonra Mayıs ayında açılmış görünüyor ancak bölge halkına bakılırsa herkese açık değil.
Kaçakçılık, Uludere katliamından daha sonra daima epey tehlikeli, birebir vakitte eskisi kadar karlı değil.
Zira Türk lirasının kıymeti fazlaca düşük. Irak’tan mazot ya da mal getirmek artık karlı değil.
Fakat TL’nin bu düşük hali bile bizden daha makûs yönetilen İran’da hala kıymetli.
Lakin hudutlar kapanınca İran’dan kaçak çay, şeker alıp satmak bile mümkün olmuyormuş.
O yüzden Yüksekova bir daha göç veriyor.
Davutoğlu’nun sürpriz bir akşam oturmasına gittiği Kısıklı Köyü de o denli.
2014’de nüfusu 2000’in üstündeyken artık 1300’lere düşmüş.
Köy yaz olduğu için bu biçimde kalabalık. Otlar biçiliyor, kışın hayvanlar için hazırlık yapılıyor fakat daha sonra köyün gençleri bir kaç ay daha sonra bir daha İstanbul’a gidecekler.
Kendi tabirleriyle “Bizim gibiler nerde çalışır natürel tekstilde”.
“Bizim gibiler” kısmı pek hakikat değil. Zira büyükşehirlerdeki akranlarından pek farkları yok.
Cep telefonlarından birebir şeyleri izleyip, misal müzikler dinliyorlar, büyük kentlerdeki akranları üzere giyinip saçlarını kestiriyorlar. Fakat büyükşehirlerdeki akranlarıyla eşit şartlarda yaşamadıklarının da farkındalar.
Köyün yeni jenerasyonuyla eski kuşağı içinde yalnızca bir jenerasyon fark yok, neredeyse bir 50 yıl var üzere. Gençler tümüyle dünyayla ve Türkiye’yle entegreler, özgüvenleri yüksek.
Hatta köyün muhtarı Davutoğlu’yla konuşurken Türkçesi yetersiz olunca, köyün gençleri “Bu Türkçeyle Başbakanı köye getiren muhtarı takdir eden” espriler bile yapıyorlar.
Eski bir Başbakan olan Davutoğlu, güya hala Başbakanmış üzere şikayetleri dinliyor.
Kısıklı köyü o kadar unutulmuş ki devlet iki yıldır köye imam bile atamamış, köyde ezan okunmuyor, altından ırmaklar akan köyün suları cılız akıyor.
Hakkari’nin bir dağ köyünde bile şikayetler birebir; işsizlik, parasızlık, rüşvet, torpil, yolsuzluk….
İktisadın Cumhurbaşkanı’nın damadını iktisadın başına getirmesi ve Merkez Bankası’nın 128 milyar doların eritilmesi yüzünden bozulduğu üzere gerçekler her insanın lisanında.
Ülkenin acı gerçekleri, eskinin acı anılarına galebe çalmış.
Hatta Kürt sıkıntısını bile ikinci plana atmış.
Bir ay evvel Meral Akşener’le bir arada Van Gölü kenarında 400 kilometre yol kat ederken de bunu görmek şaşırtıcıydı.
90’larda İçişleri Bakanlığı yapmış, Çiller’in yakını olmuş Akşener’e, hatta MHP’den ayrılalı dört yıl olmamış, isminin HDP’yle yan yana anılmasından bile çekinen YETERLİ Parti’ye karşı bile kalkanları indirtmişti ülkenin acı gerçekleri.
Birçoklarında HDP’nin açık orta önde olduğu Bitlis’in ve Van’ın ilçelerinde tıplarken Akşener tek bir berbat kelam duymadı, beşerler gelip ona iktisattan, işsizlikten, yolsuzluklardan keder yandılar.
Davutoğlu da Yüksekova’da, Şemdinli’de, Hakkari’de epey emsal şikayetler duydu.
Lakin yalnızca şikayet dinleyip, şikayet etmedi.
çabucak hemen Millet İttifakı partilerinin yapamadığını da yaptı, Kürtlere isimleriyle ve kendi lisanlarıyla hitap edebildi.
Davutoğlu, tam da Show Tv’de yaşanan Kürtçe krizinin de üstüne gelen seyahatte Kürtçe üzerine büyük alkış ve gönül alan kelamlar söylemiş oldu.
Ne KCK ne kayyum, Cumhuriyetin 100. Yılında eşit vatandaşlık, 90’lara dönüş yok vurguları yaptı.
aslına bakarsanız Gelecek Partisi’nin parti programına koyduğu anadilde eğitim vaadi, muhtemelen HDP’nin programındakiyle yarışır.
Bölgede kapalı bir rekabet halinde oldukları DEVA’nınkinden de net.
Davutoğlu, konuşmalarında sık sık Toroslardaki yörükleri anarak, kamu tertibinden bahsederek, KCK-kayyum ikiliği kurarak bir istikrar kurmaya çalışsa da bir daha de bildirileri Türkiye’deki milliyetçi mevsim normallerinin hayli üstündeydi.
AK Parti otoriter, milliyetçi bir yere savrulsa da hala oradan kopan muhafazakar siyasetçiler bir hayli kritik mevzuda CHP ve DÜZGÜN Parti üzere uzun müddettir muhalefette olan partilerden daha liberal ve demokrat davranabiliyorlar. Bu iki partiden kopanlar ise daha milliyetçi, daha devletçi bir çizgiyi temsil ediyor.
AK Parti’nin değiştirdiği dönüştürdüğü muhafazakar taban bugün azınlıkta kalsa da bu iki partide temsil ediliyor. Bu iki partinin temel sosyolojik tabanı.
Kürt sıkıntısı bunun net bir biçimde görüldüğü konulardan biri.
Kürtler de bunu görüyor. O yüzden bu iki partinin bölgedeki oy oranları Türkiye’deki oylarının 2-3 katı kadar.
Bilhassa tahlil süreçleri yapan AK Parti’yi özleyen HDP’li olmayan dindar Kürtler için, beldesine hizmet alamadığı, muhatap olarak karşısında bürokrasiden diğerini bulamadığı için devlete küsmüş daha az politik aşiretler için bir alternatif artık Gelecek Partisi.
Bu maksat kitlesini hayli küçümsememek gerek.
Son 31 Mart seçimlerinde Hakkari’de HDP 45.524, AK Parti 31.531 oy aldı.
Hakkari’de 3000, Şemdinli’de 3000, Yüksekova’da 2060 korucu var. Şemdinli, Derecik, Çukurca ilçe belediyelerini ve üç belde belediyesini AK Parti kazandı.
Davutoğlu, Yüksekova’da AK Parti’nin belediye başkanlığını kazandığı Büyükçiftlik beldesinde yemekli, şenlikli bir açık hava toplantısında ağırlandı, o kadar ağır bir iştirak vardı ki, neredeyse beldenin yarısı ordaydı. Bugün seçim olsa o beldeyi Gelecek Partisi adayı kazanabilir.
Sonraki gün Şemdinli’de bir daha korucu Herki aşiretinin düzenlediği bir kır kahvaltısında bine yakın beşerle biraraya heldi, govendler çekildi. Şemdinlili amcalar, ritmi tutturamayan Davutoğlu’na kısa bir ders bile verdiler.
Bir taraftan doğumuna girdiği hastalarını cep telefonuyla taburcu eden Sare Hanım, Yüksekova’da dördüzleri olan bir çiftle görüştü, bütün seyahat boyunca da bir önder eşi olmanın ötesinde şahsen kendisi olarak büyük sempati topladı.
HDP’nin yüzde 95 oy aldığı Kısıklı köyünde de Gelecek Partililerin tasalarının hiç biri gerçekleşmedi.
Davutoğlu ve eşi Sare Davutoğlu, köylülerle buluştuğu caminin bahçesinden köyün en yaşlı iki “ene”sinin konutuna ziyarete gittiler. Ziyaret ani olunca hazırlık yapamamış konut sahipleri huzursuz oldu. “Bir kuzu keserdik niçin haber vermediniz” vahlanmalarıyla 80’li yaşlara gelmiş Gülti ene, sabah ameliyat olan gelini için gittiği Van’dan getirdiği frankala ekmekler ile otlu peynirlerle sofra kurulmasını istedi. Frankala ekmek köylerde hala bedelli lakin Sare Hanım, beyaz ekmek yememe ve Ahmet hocaya yedirmemeyi başararak, sofraya köy ekmeği getirilmesine vesile oldu.
Uzun ve beğenilen iki lisanlı sohbetler yaşandı. daha sonra Davutoğlu çifti diğer bir köylünün meskenine, daha sonra bir daha 80’lerine gelmiş hasta Pembe Ene’nin konutuna geçtiler.
Siyasi olmayan organik mesken ziyaretleri yaptılar. En son da ısrar eden köyün gençleriyle bir daha meydanda govend oynadılar.
Davutoğlu, ritmi bir daha tutturamadı.
Fakat Hakkari’de hendek vaktinin başbakanı üzere değil, Türkiye’nin daha uygun yönetildiği, iktisadın daha âlâ olduğu, tahlil sürecinin sürdüğü günlerin başbakanı olarak ağırlandı.
Türkiye o kadar sağa kaydı ki Davutoğlu HDP’li bir köyde bile Kürtlerin bağrına bastığı bir öndere dönüştü.
Gezi’nin Hakkari kısmına geçemeden uçak için Van’da yanlışsız giderken Twitter’da Cumhurbaşkanı’nın da Malazgirt Zaferi’nin yıldönümü için Bahçeli ile bir arada Ahlat ve Malazgirt’te olduğunu gördüm.
Yeterli organize edilmiş, herşeyin şahane göründüğü şenliklerde devletin tepesi bir ortaya gelmişti. Herkes hayli memnun görünüyordu.
Malazgirt’te konuşan Cumhurbaşkanı şöyleki demişti
“Türkiye, doğuya ve batıya ilişkin ne var ise hepsini kucaklayan, bağrına basan büyük medeniyet mirasının bugünkü varisi olarak yeni bir şahlanış ortasındadır. İlhamını ulu geçmişimizden alan, gözünü yarım asır, bir asır daha sonrasının dünyasına diken bu atılımı gençlerimizle birlikte zafere ulaştırmakta kararlıyız. Bu asla içi boş bir hamaset, kibir eseri bir böbürlenme, romantik bir mazi hasreti değildir. Tam bilakis hakikatin ta kendisidir.”
Bir ay evvel Bitlis ve Van, evvelki gün de Yüksekova ve Şemdinli’de gördüklerim pek şahlanış ortasında bir Türkiye’ye benzemiyor.
Hakikatin ta kendisinin bu olmadığını görmek için Cumhurbaşkanı’nın kendisi için kurgulanmış tertiplerden bir adım uzaklaşıp etrafta bir kaç saat dolaşması kâfi.
bu biçimde bir geziyi 1930 ve 1931’de Atatürk de yapmıştı.
1929 krizinden daha sonra Türkiye’de yaşanan ekonomik buhranın tesirlerini kabul etmeyen CHP tek parti rejimi, 1930 lokal seçimlerinde kıyı kentlerinde Özgür Fırka’nın başarısıyla uyanmış, halkın dayanağının gittiğini goren Atatürk de problemleri şahsen görmek için uzun bir yurt seyahatine çıkmıştı.
Atatürk o seyahatle Dolmabahçe Sarayı’ndan görünen Türkiye ile gerçek Türkiye içindeki farkın açıldığını görmüştü.
Bugün de Üsküdar Kısıklı’dan görünen Türkiye ile Hakkari Kısıklı’dan görünen Türkiye içindeki makas her geçen gün açılıyor.
Fakat bu Kısıklı İstanbul Üsküdar’da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da konutunun olduğu Kısıklı değil.
Hakkari’ye 90, Yüksekova’ya 22 lakin İran hududuna 15 kilometre uzaklıkta, rakımın 3250 metreyi gösterdiği Türkiye’nin doğudaki en uç ve en yüksek noktalarından biri olan Kısıklı Köyü.
Kürtçe ismi Dilezi olan Kısıklı, Hakkari ve köy denince akla birinci gelen klişelerden uzakta, ağaçlar ortasında bahçeli büyük konutların olduğu, okulu mescidi, bakkalı, meydanı olan 1374 nüfuslu büyük bir dağ köyü.
Köyün evvelki akşam sürpriz bir konuğu vardı.
Eski Başbakan ve Gelecek Partisi Genel Lideri Ahmet Davutoğlu.
Bu ziyaret fazlaca uzaklarda ve epeyce üstlerde unutulmuş köyün tarihinde bir birinciydi.
Aslında Davutoğlu’nun üç günlük Hakkari-Yüksekova programında bu biçimde bir ziyaret planlanmamıştı.
Lakin köyün muhtarı, Yüksekova’nın Büyükçiftlik beldesinde bir açık hava toplantısındayken Davutoğlu’nu telefonla arayıp ısrarla köylerine davet etmişti.
Gelecek Partisi’nin Hakkari teşkilatı akşam vakti Yüksekova’ya bile 20 kilometre uzaktaki bir dağ köyüne gitmenin riskli olabileceğini söylemiş oldu Davutoğlu’na.
Birçok eski AK Partili olan Yüksekovalı Gelecek Partililerin, güvenlik haricinde bir çekincesi daha vardı.
Kısıklı, Yüksekova’da HDP’nin kalelerinden bir tanesiydi.
Köyde 2018 genel seçimlerinde HDP’ye 1041, AK Parti’ye yalnızca 35 oy çıkmış.
Mesken sahibi olan Gelecek Partililer, konuklarına mahcup olmak üzere bir kaygı arasındaydiler.
Ne de olsa Davutoğlu, bir HDP seçmeni için tahlil süreci çökerken, 7 Haziran’da HDP ve Demirtaş parlarken ve hendekler süreci yaşanırken AK Parti’nin genel lideri ve Türkiye’nin Başbakanı’ydı.
Gelecek Partili, AK Partili, HDP’li hatta korucu bütün Yüksekovalılar bir özyönetim fantezisiyle başlayan hendek olaylarını epeyce berbat hatırlıyor.
her insanın unutamadığı en makus hatıra ise Yüksekova merkezde PKK militanlarının ele geçirdiği mahallelerin doruktaki tümenden top atışına tutulması…
Çatışmalar sonunda 700 binanın yıkıldığı Yüksekova’da nüfusun büyük bir kısmı askeri operasyonlar başlayınca kenti terk etmişti.
Artık ise kentte ve dağlarda bir güvenlik riski yok.
Kimse uzun müddettir ne bir PKK’lı görmüş ne de dağlarda olduklarını duymuş.
Bu, son 40 yıl ortasında daha evvel bölgede yaşanmamış bir deneyim.
Bir Yüksekovalı “Hendekler, PKK’ya duyulan heyecanı ve yenilmezlik efsanesini bitirdi, karizmasını çizdirdi” diye anlatıyor.
Artık bölgede PKK’nın kararının sürmediği fikri, uzun yıllar boyunca günlük ömrünü bu güç istikrarlarını tartarak sürdürmeye çalışmış bölge halkı için hayati ve yeni bir bilgi.
Bu, öfkeye ve kine dönüşen bir mağlubiyet hissi değil bir rahatlamaya niye olmuş.
Ancak bu kaidelerde yapılan 2018, 2019 seçim sonuçları, devletin resmi tezi “Kürtler PKK endişesinden zorla HDP’ye oy veriyorlar”ı da doğrulamadı.
PKK yenilip, geri çekilince kimse Kürtlüğünden ve Kürtlükle ilgili taleplerinden vazgeçmiş değil.
Geziyi izleyen Davutoğlu’nun danışmanı İlhami Işık’a bakılırsa hendeklerden daha sonra PKK yerini HDP’ye bıraktı:
“Daha evvel askeri olarak fazlaca kere yenilmişti PKK lakin hendeklerde birinci kez siyaseten yenildi. Silahın bir tahlil olduğu fikrine duyulan inancı tüketti. 90’larda yüzbinleri sokaklara döken PKK, bugün Yüksekova’da sokağa çıkın dese kimse çıkmaz, çıkmıyor da esasen. Gençlerin örgüte iştiraki sıfıra yaklaştı. Artık heyecan yaratan HDP. İlgisini Suriye’ye ağırlaştıran PKK bundan şad değil. O yüzden HDP’nin Türkiye siyasetine daha fazla açılmasına karşı marjinal sol örgütlerden isimleri komiser üzere kullanıyor.”
Demirtaş ismi haricinde HDP’nin bir heyecan yarattığı da söylenemez. HDP’li belediyeler de elde ettikleri iktidarı ideolojik propagandayla harcamış.
Şiddetten bıkkınlık hissi her yere hakim.
O denli ki tahlil sürecinde bile kentin ortasında askerlerin ve polislerin ailelerinin yanında infaz edildiği Yüksekova’nın en büyük caddesi Cengiz Topel’de polis ve jandarma çay ocaklarında iskemlelere tünemiş çay içebiliyor.
hayatın rutin akışı herkesi içine çekmiş.
Ancak bu “asker ve polis halkla kucaklaştı” üzere bir Anadolu’dan Görünüm repliğinin gerçeğe dönüştüğü manasına da gelmiyor.
Kentin nüfusunun kıymetli bir kısmını oluşturan polis, jandarma, özel harekatçı, askerler değişik bir hayat yaşayan farklı bir sınıfı oluşturuyor. Cilt renkleri, giysileriyle diğer diyarlardan gelmiş bir yönetici sınıf gibiler.
Fakat örneğin halkla ilgileri daha düzgün olan polisin profili değişmiş.
Genç, saçlarını arttan bağlamış, sneaker giyen uzun namlulu silahlı polisleri, kanken çantalı yeni mezun genç polis kızları Yüksekova’da görür görmez şaşırıyorsunuz.
Kimileri bekçi grubuyla burada misyon yapıyormuş. Bekçi maaşları 6 bini bulabiliyormuş.
Kontratlı er ve uzman çavuşların maaşları ise 12 bin TL’ye yakınmış.
Bu ayrıntıları AK Parti’ye kızıp Gelecek Partisi’ne geçmiş bir korucu sitemkar bir sözle veriyor.
Zira korucu maaşı 2.800 TL’ymiş. Üst bölgelerinde ve denetim noktalarında gün uzunluğu nöbet tutmak ise yalnızca 46 TL.
Koruculuk denince hayli politik bakmamak gerek. Rize’de devletin çay fabrikasında çalışmak her neyse burada korucu olmak da o. Bölge şartlarında bu devlet kapısından girme imkanı.
Bu yüzden olsa gerek yeni korucu takımları bile torpille veriliyormuş.
Şemdinli’de 25 yıl koruculuk yaptıktan daha sonra emekli olmuş daha emektar bir korucubaşı, sekiz çocuğundan hiç birine takım verilmemesine kızıp emsal şikayetleri olan aşiretiyle bir arada AK Parti’den Gelecek Partisi’ne geçtiklerini anlatıyor.
İş kolları farklı olsa da Türkiye genelindeki torpil, adam kayırma şikayetleri ortak.
Jandarma, özel harekatçılar ve askerler ise polislere bakılırsa kentte daha az görünürler.
Görünür olanlarda en dikkat cazip olan, artık resmi üniformanın bir modülü haline gelmiş büyük yüzükler.
Bu yüzüklerin manasını dönerken Van Havalimanı’ndaki bir ikramlık eşya dükkanında daha uygun anlıyorsunuz.
Bu havalimanını kullanan Van, Bitlis, Hakkari’de MHP ve YETERLİ Parti’nin oy oranlarının toplamı bile yüzde 5’in altındayken, havalimanının ikramlık eşya kısmındaki bütün yüzüklerin bu biçimde olmasının ve bunun bu kadar rutinleşmesinin devlet için pek uyguna işaret olmadığı açık.
Ancak bu açık siyasi durumlara karşın kent haricindeki yollarda bir kaç kilometre ortayla kurulmuş güvenlik noktalarından geçerken bile güvenlik güçleri halka karşı nazik, “İnip bagajınızı açar mısınız”, “İyi yolculuklar” diye devam ediyor diyaloglar.
Ancak Hakkari-Van, Yüksekova-Hakkari içinde, yol karakollarına dönüşmüş onlarca güvenlik noktasından geçerken bir saat ortasında beş kez otomobilden inip bagajı açıp gösterince nezaket insanı sakinleştirmiyor.
Ancak burada yaşayanlar için bu artık hayatın rutin bir kesimi.
Güvenlik tasasının ortadan kalkması insanları keyifli etmeye yetmemiş.
Mutsuzluğun temel niçini ise politik değil.
120 bin nüfuslu Yüksekova’da 17-35 yaş ortası 33 bin genç yaşıyor. Resmi sayılara göre işsizlik oranı yüzde 23. Bu oran bile Türkiye ortalamasının neredeyse iki katı. Fakat bu TÜİK’e bakılırsa.
Yüksekovalı yetkililerde daha yaşayan sayılar var: 33 bin gencin 30 binin işsiz olduğunu söylüyorlar.
Yarım asırdır uyuşturucunun İran’dan Türkiye’ye girdiği en değerli noktalardan biri olan Yüksekova’da gençlerin uyuşturucu unsurları kullanım oranları da artmış.
Genç işsizliği TÜİK’in sayılarına gereksinim duymadan görmek için hafta içi mesai saatleri ortasında Yüksekova’nın kalbi Cengiz Topel Caddesi’nde biraz dolaşmak kâfi.
Doğal caddede başınıza bir şey gelmeden dolaşabilirseniz.
Zira 31 Mart’ta yüzde 66 ile seçilen HDP’li belediye lideri koltuğunda altı ay oturduktan daha sonra yerine kaymakamın kayyum olarak atanmasından bu yana kentin her tarafı daima ve peşi sıra kazılıyormuş.
Bir yıl evvel kazılmış cadde bir yıl daha sonra yeniden kazılmaya başlanmış.
Kazılmış derken Yüksekova’nın ana caddesinin ortasında bir yarık açılmış, karşıdan karşıya geçmek bile mümkün değil, bütün kent toz toprak ortasında.
O kadar özensiz bir inşaat ki bu, kentin ortasından akan derenin üstündeki inşaatın etrafına güvenlik bariyeri bile çekilmemiş, caddede yürürken ayağınız kayıp 10 metrelik bir çukurun içine düşebilirsiniz.
Geçen ay gittiğim, AK Partili lideri olan Tatvan da bu biçimdeydi. İki yıldır bitmeyen bir inşaat halkı ve esnafları canından bezdirmişti.
Kayyımlar bitmeyen ve sık sık yinelanan ve tıpkı anda her yerde başlayan hafriyat çalışmaları diye bir belediyecilik usulü geliştirmişler.
Bu iş bilmezliğin iki açıklaması var: Bürokratlar belediyecilik işinden anlamıyor, halka hesap verme sorumlulukları olmadığı için de caddeleri burada beşerler yaşıyor demeden sık sık kazmakta bir beis görmüyorlar.
Lakin bu iyiniyetli açıklama.
Hem Tatvanlılar tıpkı vakitte Yüksekovalıların daha kestirme bir açıklaması var: Yolsuzluk yapıyorlar.
Yolsuzluk argümanları bir suizandan ibaret de değil.
Bu yılın ocak ayında Youtube’a Hakkari TÜGVA lideri olan Yüksekova İmam Hatip Lisesi Müdürü’nün bir ses kaydı düştü. Ses kaydında TÜGVA Lideri, AK Parti Hakkari Vilayet Başkanı’nın ihalelerde ve atamalarda aldığı rüşvetleri anlatıyordu.
Bir ay daha sonra AK Parti sessiz sedasız Hakkari’ye yeni bir vilayet lideri atadı. Tezlerle ilgili ise rastgele bir soruşturma yapılmadı.
Başkan Gür, hakkındaki iddialara karşı suç duyurusunda bulundu
TÜGVA Hakkari İl Başkanı Mustafa Can'a ait iki ses kaydında ismi zikredilen Ak Parti İl Başkanı Emrullah Gür, "10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü" münasebetiyle bir araya geldiği ulusal ve yerel basın mensuplarına konuyla ilgili açıklamalarda bulunarak, Mustafa Can ve ses kaydını paylaşanlar...
www.colemerghaber.com
Olayın karakterleri de ibretlik; imam hatip müdürü, TÜGVA lideri, AK Parti vilayet lideri…
İki ay evvel Bitlis’te, Van’da olduğu üzere artık Hakkari’de ve Yüksekova’da herkes bu “yerel Reis”lerden şikayetçi.
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde bir çeşit adem-i merkeziyetçilik olmuş ve kentlerin yönetimleri direkt Cumhurbaşkanı’na bağlı, Cumhurbaşkanı’nın o kentteki gölgesi üzere olan AK Partili bu lokal reislere devredilmiş.
Evvelden de iktidar partilerinin milletvekilleri ya da vilayet liderleri kentlerde hakimdi. Ancak artık bu hesap sorulmaz, her dediği buyruk bir tıp derebeyliğe dönmüş. Şikayetlerin merkezinde bu “yerel reisler” var.
Bir sivil güvenlik vazifelisi “Burada devlet diye herkes polis ve jandarmayı biliyor, kaygılarını bize anlatıyorlar, diğer muhatap yok” diye anlatıyor bu şahsî berbat idaresi.
Makûs idare deyince yalnızca şu bilgi bile kâfi; Biraz toprağı kazınca suyun çıktığı Yüksekova’da saat 3’ten daha sonra sular kesiliyor. Birtakım otellerde bile su yok. Herkes depolarla susuz kalmaktan kurtuluyor. Elektrikler de sık sık kesiliyor. halbuki baraj var, su boruları döşenmiş, su sayaçları bile dağıtılmış ancak belediyenin borcu yüzünden elektriği kesilince sular bir türlü musluktan akamıyor.
Elektrik kentin en elektrikli konusu. Batı’da da kimi bölümlerin Kürtlerle ilgili ırkçılıklarına meze olan elektrik parasını ödemeyenlerin yükü ödeyenlerin üzerine yüklenince ortaya devasa faturalar çıkmış. Halkın muhatabı ise elektrik işlerinin devredildiği iktidara yakın şirketler. örneğin Hakkari’nin elektriği Ankaralı muhafazakar bir giysi mağazasıyken AK Parti iktidarında büyümüş bir şirkete emanet. Bu hırslı şirketler elektrik sayaçlarını direklerin doruğuna koymak üzere halkı rencide eden işler yapıyorlar.
(İlhami Işık, Twitter üzerinden bu faturaların bir kısmını ödeyebilecek hayırseverlerle buluşturuyor. Bu istekli ağla, günde en az 5 bin TL’lik fatura ödeniyor. 51 bine kadar çıkmış bu sayı. Türkiye’nin her yerinden fatura yağıyor İlhami Işık’ın telefonuna. Ki çabucak hemen yaz aylarındayız.)
Devasa faturaları ödeyecek para ise kimsede yok.
Zira ticari hayat üç şey üzerine konseyi kentte: Asker ve polis memurların maaşı, hayvancılık ve hudut ticareti.
Dağın zirvesinde geniş ovalar üzerine konseyi, doğal bir yayla olan Hakkari ve Yüksekova’da hayvancılık can çekişiyordu aslına bakarsanız kuraklık son darbeyi de vurmuş.
Bir vakit içinder bölgenin hayvancılık merkezi olan Yüksekova’da etin kilosu 60 TL. Beşerler esnafları isyan ettiren her köşede açılmış zincir marketlerde satılan paket dondurulmuş etleri alıyor.
Daha evvelki ismi kaçakçılık olan hudut ticaretinin merkezi ise Yüksekova’ya 40 kilometre uzaktaki Esendere hudut kapısı.
aslına bakarsan hududun öteki tarafındaki Kürtlerle yüzsenelerdır yapılan ticaretin ismi sonlar çekilince kaçakçılığa dönmüştü.
Fakat artık hiç biri yapılamıyor. Esendere hudut kapısı bir açık bir kapalı. Pandemide 16 ay kapalı kaldıktan daha sonra Mayıs ayında açılmış görünüyor ancak bölge halkına bakılırsa herkese açık değil.
Kaçakçılık, Uludere katliamından daha sonra daima epey tehlikeli, birebir vakitte eskisi kadar karlı değil.
Zira Türk lirasının kıymeti fazlaca düşük. Irak’tan mazot ya da mal getirmek artık karlı değil.
Fakat TL’nin bu düşük hali bile bizden daha makûs yönetilen İran’da hala kıymetli.
Lakin hudutlar kapanınca İran’dan kaçak çay, şeker alıp satmak bile mümkün olmuyormuş.
O yüzden Yüksekova bir daha göç veriyor.
Davutoğlu’nun sürpriz bir akşam oturmasına gittiği Kısıklı Köyü de o denli.
2014’de nüfusu 2000’in üstündeyken artık 1300’lere düşmüş.
Köy yaz olduğu için bu biçimde kalabalık. Otlar biçiliyor, kışın hayvanlar için hazırlık yapılıyor fakat daha sonra köyün gençleri bir kaç ay daha sonra bir daha İstanbul’a gidecekler.
Kendi tabirleriyle “Bizim gibiler nerde çalışır natürel tekstilde”.
“Bizim gibiler” kısmı pek hakikat değil. Zira büyükşehirlerdeki akranlarından pek farkları yok.
Cep telefonlarından birebir şeyleri izleyip, misal müzikler dinliyorlar, büyük kentlerdeki akranları üzere giyinip saçlarını kestiriyorlar. Fakat büyükşehirlerdeki akranlarıyla eşit şartlarda yaşamadıklarının da farkındalar.
Köyün yeni jenerasyonuyla eski kuşağı içinde yalnızca bir jenerasyon fark yok, neredeyse bir 50 yıl var üzere. Gençler tümüyle dünyayla ve Türkiye’yle entegreler, özgüvenleri yüksek.
Hatta köyün muhtarı Davutoğlu’yla konuşurken Türkçesi yetersiz olunca, köyün gençleri “Bu Türkçeyle Başbakanı köye getiren muhtarı takdir eden” espriler bile yapıyorlar.
Eski bir Başbakan olan Davutoğlu, güya hala Başbakanmış üzere şikayetleri dinliyor.
Kısıklı köyü o kadar unutulmuş ki devlet iki yıldır köye imam bile atamamış, köyde ezan okunmuyor, altından ırmaklar akan köyün suları cılız akıyor.
Hakkari’nin bir dağ köyünde bile şikayetler birebir; işsizlik, parasızlık, rüşvet, torpil, yolsuzluk….
İktisadın Cumhurbaşkanı’nın damadını iktisadın başına getirmesi ve Merkez Bankası’nın 128 milyar doların eritilmesi yüzünden bozulduğu üzere gerçekler her insanın lisanında.
Ülkenin acı gerçekleri, eskinin acı anılarına galebe çalmış.
Hatta Kürt sıkıntısını bile ikinci plana atmış.
Bir ay evvel Meral Akşener’le bir arada Van Gölü kenarında 400 kilometre yol kat ederken de bunu görmek şaşırtıcıydı.
90’larda İçişleri Bakanlığı yapmış, Çiller’in yakını olmuş Akşener’e, hatta MHP’den ayrılalı dört yıl olmamış, isminin HDP’yle yan yana anılmasından bile çekinen YETERLİ Parti’ye karşı bile kalkanları indirtmişti ülkenin acı gerçekleri.
Birçoklarında HDP’nin açık orta önde olduğu Bitlis’in ve Van’ın ilçelerinde tıplarken Akşener tek bir berbat kelam duymadı, beşerler gelip ona iktisattan, işsizlikten, yolsuzluklardan keder yandılar.
Davutoğlu da Yüksekova’da, Şemdinli’de, Hakkari’de epey emsal şikayetler duydu.
Lakin yalnızca şikayet dinleyip, şikayet etmedi.
çabucak hemen Millet İttifakı partilerinin yapamadığını da yaptı, Kürtlere isimleriyle ve kendi lisanlarıyla hitap edebildi.
Davutoğlu, tam da Show Tv’de yaşanan Kürtçe krizinin de üstüne gelen seyahatte Kürtçe üzerine büyük alkış ve gönül alan kelamlar söylemiş oldu.
Ne KCK ne kayyum, Cumhuriyetin 100. Yılında eşit vatandaşlık, 90’lara dönüş yok vurguları yaptı.
aslına bakarsanız Gelecek Partisi’nin parti programına koyduğu anadilde eğitim vaadi, muhtemelen HDP’nin programındakiyle yarışır.
Bölgede kapalı bir rekabet halinde oldukları DEVA’nınkinden de net.
Davutoğlu, konuşmalarında sık sık Toroslardaki yörükleri anarak, kamu tertibinden bahsederek, KCK-kayyum ikiliği kurarak bir istikrar kurmaya çalışsa da bir daha de bildirileri Türkiye’deki milliyetçi mevsim normallerinin hayli üstündeydi.
AK Parti otoriter, milliyetçi bir yere savrulsa da hala oradan kopan muhafazakar siyasetçiler bir hayli kritik mevzuda CHP ve DÜZGÜN Parti üzere uzun müddettir muhalefette olan partilerden daha liberal ve demokrat davranabiliyorlar. Bu iki partiden kopanlar ise daha milliyetçi, daha devletçi bir çizgiyi temsil ediyor.
AK Parti’nin değiştirdiği dönüştürdüğü muhafazakar taban bugün azınlıkta kalsa da bu iki partide temsil ediliyor. Bu iki partinin temel sosyolojik tabanı.
Kürt sıkıntısı bunun net bir biçimde görüldüğü konulardan biri.
Kürtler de bunu görüyor. O yüzden bu iki partinin bölgedeki oy oranları Türkiye’deki oylarının 2-3 katı kadar.
Bilhassa tahlil süreçleri yapan AK Parti’yi özleyen HDP’li olmayan dindar Kürtler için, beldesine hizmet alamadığı, muhatap olarak karşısında bürokrasiden diğerini bulamadığı için devlete küsmüş daha az politik aşiretler için bir alternatif artık Gelecek Partisi.
Bu maksat kitlesini hayli küçümsememek gerek.
Son 31 Mart seçimlerinde Hakkari’de HDP 45.524, AK Parti 31.531 oy aldı.
Hakkari’de 3000, Şemdinli’de 3000, Yüksekova’da 2060 korucu var. Şemdinli, Derecik, Çukurca ilçe belediyelerini ve üç belde belediyesini AK Parti kazandı.
Davutoğlu, Yüksekova’da AK Parti’nin belediye başkanlığını kazandığı Büyükçiftlik beldesinde yemekli, şenlikli bir açık hava toplantısında ağırlandı, o kadar ağır bir iştirak vardı ki, neredeyse beldenin yarısı ordaydı. Bugün seçim olsa o beldeyi Gelecek Partisi adayı kazanabilir.
Sonraki gün Şemdinli’de bir daha korucu Herki aşiretinin düzenlediği bir kır kahvaltısında bine yakın beşerle biraraya heldi, govendler çekildi. Şemdinlili amcalar, ritmi tutturamayan Davutoğlu’na kısa bir ders bile verdiler.
Bir taraftan doğumuna girdiği hastalarını cep telefonuyla taburcu eden Sare Hanım, Yüksekova’da dördüzleri olan bir çiftle görüştü, bütün seyahat boyunca da bir önder eşi olmanın ötesinde şahsen kendisi olarak büyük sempati topladı.
HDP’nin yüzde 95 oy aldığı Kısıklı köyünde de Gelecek Partililerin tasalarının hiç biri gerçekleşmedi.
Davutoğlu ve eşi Sare Davutoğlu, köylülerle buluştuğu caminin bahçesinden köyün en yaşlı iki “ene”sinin konutuna ziyarete gittiler. Ziyaret ani olunca hazırlık yapamamış konut sahipleri huzursuz oldu. “Bir kuzu keserdik niçin haber vermediniz” vahlanmalarıyla 80’li yaşlara gelmiş Gülti ene, sabah ameliyat olan gelini için gittiği Van’dan getirdiği frankala ekmekler ile otlu peynirlerle sofra kurulmasını istedi. Frankala ekmek köylerde hala bedelli lakin Sare Hanım, beyaz ekmek yememe ve Ahmet hocaya yedirmemeyi başararak, sofraya köy ekmeği getirilmesine vesile oldu.
Uzun ve beğenilen iki lisanlı sohbetler yaşandı. daha sonra Davutoğlu çifti diğer bir köylünün meskenine, daha sonra bir daha 80’lerine gelmiş hasta Pembe Ene’nin konutuna geçtiler.
Siyasi olmayan organik mesken ziyaretleri yaptılar. En son da ısrar eden köyün gençleriyle bir daha meydanda govend oynadılar.
Davutoğlu, ritmi bir daha tutturamadı.
Fakat Hakkari’de hendek vaktinin başbakanı üzere değil, Türkiye’nin daha uygun yönetildiği, iktisadın daha âlâ olduğu, tahlil sürecinin sürdüğü günlerin başbakanı olarak ağırlandı.
Türkiye o kadar sağa kaydı ki Davutoğlu HDP’li bir köyde bile Kürtlerin bağrına bastığı bir öndere dönüştü.
Gezi’nin Hakkari kısmına geçemeden uçak için Van’da yanlışsız giderken Twitter’da Cumhurbaşkanı’nın da Malazgirt Zaferi’nin yıldönümü için Bahçeli ile bir arada Ahlat ve Malazgirt’te olduğunu gördüm.
Yeterli organize edilmiş, herşeyin şahane göründüğü şenliklerde devletin tepesi bir ortaya gelmişti. Herkes hayli memnun görünüyordu.
Malazgirt’te konuşan Cumhurbaşkanı şöyleki demişti
“Türkiye, doğuya ve batıya ilişkin ne var ise hepsini kucaklayan, bağrına basan büyük medeniyet mirasının bugünkü varisi olarak yeni bir şahlanış ortasındadır. İlhamını ulu geçmişimizden alan, gözünü yarım asır, bir asır daha sonrasının dünyasına diken bu atılımı gençlerimizle birlikte zafere ulaştırmakta kararlıyız. Bu asla içi boş bir hamaset, kibir eseri bir böbürlenme, romantik bir mazi hasreti değildir. Tam bilakis hakikatin ta kendisidir.”
Bir ay evvel Bitlis ve Van, evvelki gün de Yüksekova ve Şemdinli’de gördüklerim pek şahlanış ortasında bir Türkiye’ye benzemiyor.
Hakikatin ta kendisinin bu olmadığını görmek için Cumhurbaşkanı’nın kendisi için kurgulanmış tertiplerden bir adım uzaklaşıp etrafta bir kaç saat dolaşması kâfi.
bu biçimde bir geziyi 1930 ve 1931’de Atatürk de yapmıştı.
1929 krizinden daha sonra Türkiye’de yaşanan ekonomik buhranın tesirlerini kabul etmeyen CHP tek parti rejimi, 1930 lokal seçimlerinde kıyı kentlerinde Özgür Fırka’nın başarısıyla uyanmış, halkın dayanağının gittiğini goren Atatürk de problemleri şahsen görmek için uzun bir yurt seyahatine çıkmıştı.
Atatürk o seyahatle Dolmabahçe Sarayı’ndan görünen Türkiye ile gerçek Türkiye içindeki farkın açıldığını görmüştü.
Bugün de Üsküdar Kısıklı’dan görünen Türkiye ile Hakkari Kısıklı’dan görünen Türkiye içindeki makas her geçen gün açılıyor.