Portakal üreticisi sıkıntılı: Tarlada 2 TL’lik eser tezgahta 7 liraya çıkıyor
Portakal ve mandalina üretiminde Türkiye’nin sayılı havzalarından biri olan Aydın’da rekolte geçen seneye nazaran bu sene artmış durumda. Portakal, tonaj ve kalibre olarak üreticisinin yüzünü güldürürken, üreticiler aracıların oldukcaluğu niçiniyle vatandaşların eser alırken artık tane hesabı yapmaya başladığını söz ederek bu bahse bir tahlil bulunmasını istedi. Portakal üretici Ümit Ertem, tarladan topladıkları portakalı hale 1 lira 60 kuruştan sattığını lakin eserin İstanbul’a vardığı vakit 5, 6 ya da 7 liradan alıcı bulduğundan yakındı.
“İHRACAT OLURSA ESER DEĞERLENİR”
İhracatın durumuna göre portakal meblağlarının da artış gösterdiğini söz eden Köşk ilçesindeki portakal üreticisi Ümit Ertem, “Ürünümüz bu sene hoş. Mandalina da biraz rekolte düşüklüğü var fakat portakal eser olarak, tonaj ve kalibre olarak da düzgün durumda. Sulanmayan bölgelerde küçük kalsa da suyu olan bölgelerde kalibre tatmin edici. Portakalı hem biçimde direk satış için topluyoruz birebir vakitte ambara koyarak 2-3 ay bekletip o biçimde kıymetlendiriyoruz. Hal fiyatları biraz gevşekti. Lakin suluk devreye girdikten daha sonra kendini topladı. Depo meblağlarının ne olacağını bilmiyoruz. 3 ay daha sonra tahminen bugünkü sattığımız fiyattan da satabiliriz, tahminen yüzde 70-80 farkla da satabiliriz. O biraz ucu görünmeyen bir durum.
Portakal üreticisi Ümit Ertem
Portakalın epey hoş kıymet kazandığı yıllar da oldu fakat sonunda bedel kazanmayıp hiç satılmadığı yıllar da oldu. Bu biraz ihracat ile alakalı. Malın muhakkak bir kısmı yurt dışına ihracat olarak giderse iç piyasada mal pahalanıyor, mal eksildiği için bedelini koruyor. Olmadığında da bu malın hepsi yurt ortasında tüketilmek zorunda kalıyor. Yurt ortasında tüketim durumunda da bu sefer malda hayli çok bir bolluk oluyor. Bu durumda da alıp satanlar, halciler ve komiteciler ’nasılsa ihracat yok’ diyerek günlük ya da haftalık olarak fiyat düşürüyor. Üreticinin de bu duruma karşı yapabileceği bir şey olmuyor. Ya satıp borcunu ödeyip önünü nazarancek ya da satmayacak çürütüp dökecek” dedi.
“KİLOSU 2 LİRAYA HALE SATILIYOR”
fiyatların eserin kalitesine göre değiştiğini kaydeden Ertem, “Fiyatlar suluk bazında 70 kuruş, ikinci uzunluk dediğimiz uzunluk dediğimiz eser 1 lira 20 kuruş, öteki kalibre olarak düzgün olarak isimlendirilen büyük ve hoş uzunluk portakal da 1 lira 70 kuruş ile 2 TL içinde. Bunlar tabi biçimdeki kurul dahil fiyatları. Bu malların 15 güne kadar dayanma gücü var. Herkes hal için eser kestiği vakit bu durumda hal fiyatı 1 lira 60 kuruş düzeylerine düşüyor. Fakat kesim az olduğunda ve alıcı dışarıdan geldiğinde malı almaya başladığı vakit fiyat 2 bin lira civarına çıkıyor. Genelleme yapacak olursak şu anda eserlerimiz 1 lira 60 kuruş ila 2 lira içinde satılıyor. İşlenmiş eserde ise bu fiyat tabi değişiyor. O durumda halci yahut pazarcı eseri alıyor, bizim buradaki mumlama fabrikalarına gidiyor. Burada üzerini bilinen tabir ile cila çekiliyor ve altlarına birer tane kart konuyor. Bu durumda da kiloda 50 kuruş üzere bir maliyet daha oluyor. 2 liranın üzerine 50 kuruş daha ekleniyor” diye konuştu.
“ARAYA NE KADAR ÇOK ARACI GİRERSE FİYAT DA O KADAR ÇOK ARTIYOR”
Üretici olarak kendilerinin 2 liradan sattıkları portakalların metropol kentlerdeki tezgahlarda 7 liraya kadar çıkan fiyatlarla satıldığını ve bunun niçininin de ortaya giren aracıların fazlacaluğu olduğunu kelamlarına ekleyen portakal üreticisi Ertem kelamlarını şöyleki sürdürdü:
“Bizim kahrımız üretici olarak direkt tüketiciye ulaşamıyoruz ve malımızı direk pazara gdolayıp tek tek satma bahtımız yok. Ortada mecburen halciler olacak. Biz burada bir hale mal veriyoruz hal kurulunu kesip koyuyor. Ortaya mazot ve seyahat maliyeti de giriyor. Bu mal İstanbul’a gittiğinde oradaki halci malı oraya kadar getirdiği için o da üzerine bir fiyat daha koyuyor. Oradan pazarcıya ya da manava gidiyor, onlar da karını yansıtıyor derken bu bu biçimde katlanıp gidiyor. Bizim burada hale 1 lira 60 kuruştan sattığımız portakal İstanbul’a vardığı vakit 5, 6 ya da 7 liraya satılıyor.
Ortacılar ne kadar çoğalır hepsi de kârını üzerine koyarsa tüketiciye gidene kadar vatandaşın yiyemeyeceği düzeylere çıkıyor. örneğin bizim burada 1,5-2 lira içinde satılırken, İstanbul ve İzmir’deki vatandaşlar neredeyse tane hesabı yapıyor. Bugünün kuralında girdi tutarlarımıza bakarsak fiyattan şad değiliz. Lakin beterin beteri var. Bu malı hiç satmayıp çöpe dökmüş de olabilirdik. Onun için mutluyuz. Ancak çiftçi her vakit gönlü geniştir, üretici elinden geldiğince daha epeyce ve daha kaliteli üretmek için gayret harcar. Koşullar elvermediği vakit da çiftçinin de yapabileceği bir şey kalmıyor.”
Portakal ve mandalina üretiminde Türkiye’nin sayılı havzalarından biri olan Aydın’da rekolte geçen seneye nazaran bu sene artmış durumda. Portakal, tonaj ve kalibre olarak üreticisinin yüzünü güldürürken, üreticiler aracıların oldukcaluğu niçiniyle vatandaşların eser alırken artık tane hesabı yapmaya başladığını söz ederek bu bahse bir tahlil bulunmasını istedi. Portakal üretici Ümit Ertem, tarladan topladıkları portakalı hale 1 lira 60 kuruştan sattığını lakin eserin İstanbul’a vardığı vakit 5, 6 ya da 7 liradan alıcı bulduğundan yakındı.
“İHRACAT OLURSA ESER DEĞERLENİR”
İhracatın durumuna göre portakal meblağlarının da artış gösterdiğini söz eden Köşk ilçesindeki portakal üreticisi Ümit Ertem, “Ürünümüz bu sene hoş. Mandalina da biraz rekolte düşüklüğü var fakat portakal eser olarak, tonaj ve kalibre olarak da düzgün durumda. Sulanmayan bölgelerde küçük kalsa da suyu olan bölgelerde kalibre tatmin edici. Portakalı hem biçimde direk satış için topluyoruz birebir vakitte ambara koyarak 2-3 ay bekletip o biçimde kıymetlendiriyoruz. Hal fiyatları biraz gevşekti. Lakin suluk devreye girdikten daha sonra kendini topladı. Depo meblağlarının ne olacağını bilmiyoruz. 3 ay daha sonra tahminen bugünkü sattığımız fiyattan da satabiliriz, tahminen yüzde 70-80 farkla da satabiliriz. O biraz ucu görünmeyen bir durum.
Portakal üreticisi Ümit Ertem
Portakalın epey hoş kıymet kazandığı yıllar da oldu fakat sonunda bedel kazanmayıp hiç satılmadığı yıllar da oldu. Bu biraz ihracat ile alakalı. Malın muhakkak bir kısmı yurt dışına ihracat olarak giderse iç piyasada mal pahalanıyor, mal eksildiği için bedelini koruyor. Olmadığında da bu malın hepsi yurt ortasında tüketilmek zorunda kalıyor. Yurt ortasında tüketim durumunda da bu sefer malda hayli çok bir bolluk oluyor. Bu durumda da alıp satanlar, halciler ve komiteciler ’nasılsa ihracat yok’ diyerek günlük ya da haftalık olarak fiyat düşürüyor. Üreticinin de bu duruma karşı yapabileceği bir şey olmuyor. Ya satıp borcunu ödeyip önünü nazarancek ya da satmayacak çürütüp dökecek” dedi.
“KİLOSU 2 LİRAYA HALE SATILIYOR”
fiyatların eserin kalitesine göre değiştiğini kaydeden Ertem, “Fiyatlar suluk bazında 70 kuruş, ikinci uzunluk dediğimiz uzunluk dediğimiz eser 1 lira 20 kuruş, öteki kalibre olarak düzgün olarak isimlendirilen büyük ve hoş uzunluk portakal da 1 lira 70 kuruş ile 2 TL içinde. Bunlar tabi biçimdeki kurul dahil fiyatları. Bu malların 15 güne kadar dayanma gücü var. Herkes hal için eser kestiği vakit bu durumda hal fiyatı 1 lira 60 kuruş düzeylerine düşüyor. Fakat kesim az olduğunda ve alıcı dışarıdan geldiğinde malı almaya başladığı vakit fiyat 2 bin lira civarına çıkıyor. Genelleme yapacak olursak şu anda eserlerimiz 1 lira 60 kuruş ila 2 lira içinde satılıyor. İşlenmiş eserde ise bu fiyat tabi değişiyor. O durumda halci yahut pazarcı eseri alıyor, bizim buradaki mumlama fabrikalarına gidiyor. Burada üzerini bilinen tabir ile cila çekiliyor ve altlarına birer tane kart konuyor. Bu durumda da kiloda 50 kuruş üzere bir maliyet daha oluyor. 2 liranın üzerine 50 kuruş daha ekleniyor” diye konuştu.
“ARAYA NE KADAR ÇOK ARACI GİRERSE FİYAT DA O KADAR ÇOK ARTIYOR”
Üretici olarak kendilerinin 2 liradan sattıkları portakalların metropol kentlerdeki tezgahlarda 7 liraya kadar çıkan fiyatlarla satıldığını ve bunun niçininin de ortaya giren aracıların fazlacaluğu olduğunu kelamlarına ekleyen portakal üreticisi Ertem kelamlarını şöyleki sürdürdü:
“Bizim kahrımız üretici olarak direkt tüketiciye ulaşamıyoruz ve malımızı direk pazara gdolayıp tek tek satma bahtımız yok. Ortada mecburen halciler olacak. Biz burada bir hale mal veriyoruz hal kurulunu kesip koyuyor. Ortaya mazot ve seyahat maliyeti de giriyor. Bu mal İstanbul’a gittiğinde oradaki halci malı oraya kadar getirdiği için o da üzerine bir fiyat daha koyuyor. Oradan pazarcıya ya da manava gidiyor, onlar da karını yansıtıyor derken bu bu biçimde katlanıp gidiyor. Bizim burada hale 1 lira 60 kuruştan sattığımız portakal İstanbul’a vardığı vakit 5, 6 ya da 7 liraya satılıyor.
Ortacılar ne kadar çoğalır hepsi de kârını üzerine koyarsa tüketiciye gidene kadar vatandaşın yiyemeyeceği düzeylere çıkıyor. örneğin bizim burada 1,5-2 lira içinde satılırken, İstanbul ve İzmir’deki vatandaşlar neredeyse tane hesabı yapıyor. Bugünün kuralında girdi tutarlarımıza bakarsak fiyattan şad değiliz. Lakin beterin beteri var. Bu malı hiç satmayıp çöpe dökmüş de olabilirdik. Onun için mutluyuz. Ancak çiftçi her vakit gönlü geniştir, üretici elinden geldiğince daha epeyce ve daha kaliteli üretmek için gayret harcar. Koşullar elvermediği vakit da çiftçinin de yapabileceği bir şey kalmıyor.”