Rusları Kazakistan’dan artık kim çıkartacak?

Suluman

Global Mod
Global Mod
6 Kas 2020
2,928
0
36
Rusları Kazakistan’dan artık kim çıkartacak?
Rusya, Belarus, Kırgızistan, Tacikistan ve Ermenistan’dan iki bin 500 asker Kazakistan’a ulaştı. Askerler çatışmaların ağır olduğu Almatı kentindeki stratejik noktalara sevk edildi. Rus Savunma Bakanlığı, asker sevkiyatının sürdüğünü ve bunun için 20’den çok uçak seferi planlandığını deklare etti.

TOKAYEV’DEN PUTİN’E ASKER TEŞEKKÜRÜ

Cumhurbaşkanı Tokayev’in talebi üzerine, Moskova’nın liderliğindeki Kolektif Güvenlik Mutabakatı Örgütü üyesi ülkelerin askerleri Kazakistan’da konuşlanmaya başladı. Ulusa sesleniş konuşmasını Rusça yapması dikkat çeken Kazak başkan, Putin ile telefon görüşmesinde ülkesine verilen takviye için teşekkür etti. Çin Dışişleri “Her türlü takviyeye hazırız” açıklaması yaptı. kuvvetli bir orduya ve kalabalık bir polis teşkilatına sahip olan Kazakistan’da hükümetin sokak protestoları için yabancı askerleri ülkeye davet etmesi ise şaşkınlık ve tenkit konusu oldu.


‘YABANCI ASKER DAVET ETMEK HALKINA İHANET’

ABD Dışişleri Bakanı Blinken, Kazakistan’ın protestoları denetim altına alma kabiliyetine sahip bulunmasına karşın barış gücü talebini anlayamadıklarını söylemiş oldu. Bu açıklamaya Moskova’dan sert karşılık geldi. Kırım Tatar halkının ulusal başkanı Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu ise ‘Kazakistan bundan daha sonra bağımsız bir devlet olmayacak’ dedi: Tokayev kendi imkanlarıyla bu olayı çözmek yerine Rusya’dan yardım istedi. Buna halkına ve devletine ihanet demek mümkün. Rusya’nın bir ülkeye girdiğinde ne yaptığını biz fazlaca düzgün biliyoruz. Bu, Kazakistan için büyük bir tehlike.


RUSYA’YI NASIL ÇIKARACAKSINIZ?

Kazakistan’da iktisattaki çöküşün devam ettiği süreçte, akaryakıta yapılan artırım ülke çapında aksiyonlara sahne oldu. Protestoların giderek şiddetlenmesi üzerine Cumhurbaşkanı Tokayev’in talebiyle ülkeye Rusya öncülüğünde 2 bin 500 asker sevk edildi. Rusya’nın ülkeden nasıl çıkartılacağına yönelik telaşlar büyürken Kırım Tatar başkanı Abdülcemil Kırımoğlu “Bu, Kazakistan için büyük tehlikedir” dedi.

Ekonomik olarak büyük bir çöküşün içine giren Kazakistan’da, 2 Ocak’ta akaryakıt artırımına karşı başlayan şovlar, kısa mühlet içerisinde ülke geneline yayıldı. Hükümetin istifasını isteyen halk, birfazlaca vilayette şov düzenlerken biroldukca protestocu, güvenlik güçleri tarafınca vuruldu. Olayların giderek şiddetlendiği süreçte Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nden (KGAÖ) yardım istedi.


Kazak önder Tokayev’in talebi daha sonrası, Rusya, Belarus, Kırgızistan, Tacikistan ve Ermenistan’dan iki bin 500 asker Kazakistan’a ulaştı. Askerler çatışmaların ağır olduğu Almatı kentindeki stratejik noktalara sevk edildi. Rus Savunma Bakanlığı, asker sevkiyatının sürdüğünü ve bunun için 20’den çok uçak seferi planlandığını deklare etti. Bölgeye giren KGAÖ güçlerinin de sayesinde denetim bir daha hükümetin eline geçerken Cumhurbaşkanı Tokayev, Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.


Kazakistan’daki durumun ele alındığı toplantıda iki başkan, Kazakistan’da nizamın sağlanması tarafında alınan tedbirlerle ilgili görüş alışverişinde bulundu. Tokayev’in ülkedeki durumun istikrara kavuşma tarafında ilerlediğini belirttiği toplantıda, bu bağlamda, KGAÖ ülkelerinin Kazakistan’a verdiği dayanak için teşekkür etti. Kazakistan’ın yabancı asker talebine Pekin’den de takviye geldi. Çin Dışişleri “Kazak tarafına zorlukların üstesinden gelmek üzere her türlü dayanağı vermeye hazırız” açıklaması yaptı. Kazakistan’daki son durumu pahalandıran Kırım Tatar halkının ulusal başkanı Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu ise olaylara dair en üzücü şeyin Tokayev’in kendi imkanlarıyla bu olayı çözmek yerine Rusya’dan yardım istemesi olduğunu söylemiş oldu.

Bu durumu ‘halkına ve devletine ihanet’ olarak tanımlayan Kırımoğlu “Rusya’yı kendi toprağına çağırmak ne demek? Biz Rusya’nın bir ülkeye girdiğinde ne yaptığını Kırım’da fazlaca âlâ biliyoruz. Bu, Kazakistan için büyük tehlikedir” dedi. Bölgedeki Rus askerlerinin sayısının giderek artacağını belirten Tataroğlu “Çünkü hiç bir vakit Rusya’nın kelamlarına itimat olmaz. Ümit ederiz ki, orada bir huzur tesis edilir ve yabancı ülkelerin vatandaşları oradan çıkarlar” diye konuştu.

DENETİMİN SAĞLANMASIYLA GÖZALTI DALGASI BAŞLADI

Rusya’nın takviyesini gerisine alan Kazak idaresi, başta değerli havalimanları olmak üzere büyük kentlerde sokaklarda yeniden denetimi sağladı. Kazakistan İçişleri Bakanlığı, 4 bin 266 kişinin gözaltına alındığı, bunlar içinde komşu ülkelerin vatandaşlarının da olduğunu duyurdu. Almatı eyaletine bağlı bir köyde 100’den çok kişinin gözaltına alındığı aktarılan açıklamada, Jambıl eyaletinde silah deposunun bulunduğu ve Almatı’daki bir araba servisi binasındaki silah ve mühimmatların yanı sıra bisiklet, televizyon ve cep telefonları üzere çalıntı eserlere el konulduğu bilgisi paylaşıldı. Öte yandan, Kazakistan Ulusal Güvenlik Komitesinden yapılan açıklamada, komite tarafınca 6 Ocak’ta Kazakistan Cumhuriyeti Ceza Kanunu’nun devlete ihanet hususu gereği soruşturma başlatıldığı bildirildi. Soruşturma kapsamında, eski Kazakistan Ulusal Güvenlik Komitesi Lideri Karim Masimov’un da gözaltına alındığı açıklandı.

‘RUSLAR MESKENİNİZE GİRERSE GÖNDERMESİ ÇOK GÜÇ OLUR’

Kazakistan’da patlayan protestolar ABD ile Rusya içinde yeni bir polemiğe niye oldu. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Kazakistan makamlarının ülkedeki protestoları yeterince denetim altına alma kabiliyetine sahip bulunmasına karşın KGÖA üyelerinden barış gücü istemelerini anlayamadıklarını söylemiş oldu. Bakan Blinken “Bence yakın tarihten alınabilecek bir ders şu ki Ruslar bir defa konutunuza girdi mi, onları evinizden uzaklaştırmanız epey zordur” tabirlerini kullandı. Rusya Dışişleri Bakanlığı yazılı bir açıklama yaparak ABD’li muhataplarına yanıt verdi. Blinken’ın Kazakistan’daki olaylarla ilgili ‘kaba biçimde latife yaptığı’ belirtilen açıklamada “Blinken, tarih derslerini epey seviyorsa, şunu bilmeli: Amerikalılar konutuna geldiğinde, hayatta kalmak, soyguna yahut tecavüze uğramamak sıkıntı oluyor” denildi.

TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI 11 OCAK’TA TOPLANIYOR

Türk Devletleri Teşkilatı Dışişleri Bakanları, Kazakistan’daki gelişmeleri kıymetlendirmek üzere 11 Ocak’ta olağanüstü toplantı düzenleyecek. Ülkedeki gelişmeleri yakından takip ettiğine dair açıklama yapan Türkiye’de, Kazakistan’ın istikrarının sağlanmasına yönelik açıklama yaptı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Kazak mevkidaşı Mukhtar Tleuberdi ile bugün bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. toplantıda Türk Devletleri Teşkilatı Dışişleri Bakanları ile ilgili alınan olağanüstü toplantı sonucu ele alındı. 11 Ocak’ta yapılması planlanan toplantıyla ilgili kıymetlendirme yapan iki mevkidaş, ülkedeki son durumu konuştu. Bakan Çavuşoğlu, Kazakistan’a verilen dayanağı bir dahaledi.

MOSKOVA’NIN ASKER KONUŞLANDIRMASINA PEKİN’DEN TAM TAKVİYE

Çin, Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Mutabakatı Örgütü ülkelerinin, Kazakistan’a barışı müdafaa misyonu çerçevesinde asker yollamasına takviyesini deklare etti. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vang Vınbin, düzenlediği basın toplantısında, ülkedeki gelişmeler hakkında değerlendirmede bulundu.

Kazak otoritelerinin şiddeti ve terörist davranışları engellemek, ülkede istikrarı sağlamak üzere kuvvetli tedbirlere başvurduğunu gözlediklerini söz eden Vang “Çin, Kazak otoritelerinin kargaşayı en kısa müddette bitirecek ve dış güçlerin toplumsal düzensizlik yaratmaya ve şiddeti teşvik etmeye yönelik şuurlu aksiyonlarını önlemesine yardım edecek tüm uğraşları destekliyor” dedi.

Vang, Çin’in Kazakistan’ın dost komşusu ve daimi kapsamlı stratejik ortağı olduğunu vurgulayarak “Çin tarafı Kazak tarafına zorlukların üstesinden gelmek üzere her türlü dayanağı vermeye hazırdır” sözünü kullandı. Kazakistan’ın Çin ve Rusya’nın kesimi olduğu Şanghay İş Birliği Örgütünün (ŞİÖ) üyesi olduğuna işaret eden Vang, örgütün krizin tahlilinde aktif rol oynayabileceğinin altını çizdi.

Vang “Çin ve ŞİÖ üyeleri Kazakistan’daki durumu yakından izlemekte, otoritelerin sorunu gerektiği üzere çözeceğine, ülkenin en kısa vakitte istikrara kavuşacağına inanmakta, ŞİÖ’nün bu istikamette faal rol oynamasını öngörmektedir” değerlendirmesinde bulundu.