Yargıtay’dan emsal karar: Tüketiciye dayatılan haksız kaideler geçersiz
senelerca hayalini kurduğu daireye, bir bankadan kullandığı konut kredisiyle sahip olan tüketici, hayatının şokunu yaşadı. Bankanın, haksız kural koyduğu kontrat ile dert yaşayan tüketici, mahkemenin yolunu tuttu. Tüketici Mahkemesi, davanın kabulü ile; davacının davalı bankaya 284 bin lira borçlu olmadığının tespitine, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı lehine tesis edilen ipoteğin fekkine karar verdi.
Davalı tarafınca istinaf kanun yoluna başvuruldu. Bölge Adliye Mahkemesi, davalının istinaf müracaatının kabulüne, incelenen mahkeme sonucunın tarz ve yasaya uygun olmadığından kaldırılmasına, belgede bir daha yargılama yapılmasına muhtaçlık duyulmadığından davanın reddine hükmetti. Karar davacı avukatı tarafınca temyiz edildi.
‘TÜKETİCİYLE AKDEDİLEN MUKAVELELERDE YER ALAN HAKSIZ KURALLAR KESİN OLARAK HÜKÜMSÜZDÜR’
Yargıtay 3. Hukuk dairesi, emsal nitelikte bir karara imza attı. Kararda şu sözlere yer verildi:
“Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 5. unsuru ile kontratlardaki haksız koşul düzenlenmiş olup anılan kanun unsurunda ‘Haksız kaide; tüketiciyle müzakere edilmeden kontrata dâhil edilen ve tarafların kontrattan doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına karşıt düşecek halde tüketici aleyhine dengesizliğe niye olan mukavele kaideleridir. Tüketiciyle akdedilen mukavelelerde yer alan haksız kurallar kesin olarak kararsızdır.
Mukavelenin haksız kurallar haricindeki kararları geçerliliğini korur. Bu durumda mukaveleyi düzenleyen, kesin olarak kararsız sayılan kaideler olmasaydı, öteki kararlarla mukaveleyi yapmayacak olduğunu ileri süremez. Bir mukavele kuralı evvelde hazırlanmış ve standart mukavelede yer alması niçiniyle tüketici içeriğine tesir edememişse, o mukavele kaidesinin tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir.
Mukaveleyi düzenleyen, bir standart kaidenin münferiden müzakere edildiğini argüman ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür’ denilmiştir. Somut uyuşmazlıkta; 0953 yevmiye numaralı, Tapu Müdürlüğünce düzenlenmiş olan ipotek senedinin ‘sözleşme şartları’ başlıklı kısmın 1. unsuru, üstte açıklanan yasal düzenlemeler ışığında haksız koşul niteliğindedir.
Hal bu biçimde olunca birinci derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karar yanlışsız olduğundan bölge adliye mahkemesince davalının istinaf müracaatının asıldan reddine karar verilmesi gerekirken, bölge adliye mahkemesince yerinde olmayan münasebet ile davalının istinaf başvurusu kabul edilerek sonucun kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesi yol ve yasaya karşıt olup, bozmayı gerektirir. sonucun oy birliği ile bozulmasına hükmedilmiştir.”
senelerca hayalini kurduğu daireye, bir bankadan kullandığı konut kredisiyle sahip olan tüketici, hayatının şokunu yaşadı. Bankanın, haksız kural koyduğu kontrat ile dert yaşayan tüketici, mahkemenin yolunu tuttu. Tüketici Mahkemesi, davanın kabulü ile; davacının davalı bankaya 284 bin lira borçlu olmadığının tespitine, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı lehine tesis edilen ipoteğin fekkine karar verdi.
Davalı tarafınca istinaf kanun yoluna başvuruldu. Bölge Adliye Mahkemesi, davalının istinaf müracaatının kabulüne, incelenen mahkeme sonucunın tarz ve yasaya uygun olmadığından kaldırılmasına, belgede bir daha yargılama yapılmasına muhtaçlık duyulmadığından davanın reddine hükmetti. Karar davacı avukatı tarafınca temyiz edildi.
‘TÜKETİCİYLE AKDEDİLEN MUKAVELELERDE YER ALAN HAKSIZ KURALLAR KESİN OLARAK HÜKÜMSÜZDÜR’
Yargıtay 3. Hukuk dairesi, emsal nitelikte bir karara imza attı. Kararda şu sözlere yer verildi:
“Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 5. unsuru ile kontratlardaki haksız koşul düzenlenmiş olup anılan kanun unsurunda ‘Haksız kaide; tüketiciyle müzakere edilmeden kontrata dâhil edilen ve tarafların kontrattan doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına karşıt düşecek halde tüketici aleyhine dengesizliğe niye olan mukavele kaideleridir. Tüketiciyle akdedilen mukavelelerde yer alan haksız kurallar kesin olarak kararsızdır.
Mukavelenin haksız kurallar haricindeki kararları geçerliliğini korur. Bu durumda mukaveleyi düzenleyen, kesin olarak kararsız sayılan kaideler olmasaydı, öteki kararlarla mukaveleyi yapmayacak olduğunu ileri süremez. Bir mukavele kuralı evvelde hazırlanmış ve standart mukavelede yer alması niçiniyle tüketici içeriğine tesir edememişse, o mukavele kaidesinin tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir.
Mukaveleyi düzenleyen, bir standart kaidenin münferiden müzakere edildiğini argüman ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür’ denilmiştir. Somut uyuşmazlıkta; 0953 yevmiye numaralı, Tapu Müdürlüğünce düzenlenmiş olan ipotek senedinin ‘sözleşme şartları’ başlıklı kısmın 1. unsuru, üstte açıklanan yasal düzenlemeler ışığında haksız koşul niteliğindedir.
Hal bu biçimde olunca birinci derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karar yanlışsız olduğundan bölge adliye mahkemesince davalının istinaf müracaatının asıldan reddine karar verilmesi gerekirken, bölge adliye mahkemesince yerinde olmayan münasebet ile davalının istinaf başvurusu kabul edilerek sonucun kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesi yol ve yasaya karşıt olup, bozmayı gerektirir. sonucun oy birliği ile bozulmasına hükmedilmiştir.”